Dokumentacja › Obliczenia

29. Nośność fundamentu bezpośredniego

Sprawdzenie stopy lub ławy fundamentowej wg PN-EN 1997-1 – stan graniczny nośności (wyparcie podłoża, warstwy słabsze do głębokości 2B, przesuw) i stan graniczny użytkowalności (osiadanie wg PN-81/B-03020), z kartą obliczeń do sprawozdania.

W aplikacji: Obliczenia → Nośność fundamentu

Wstęp

Moduł „Nośność fundamentu” liczy nośność fundamentu bezpośredniego (stopy lub ławy) o podstawie prostokątnej wg PN-EN 1997-1 (Eurokod 7) i jego osiadanie wg PN-81/B-03020. Wzorem był moduł „Nośność fundamentu” programu GIMSGEO (podręcznik GIMSGEO, s. 151–165). Obliczenie obejmuje:

  • stan graniczny nośności (SGN):
    • wartości obliczeniowe oddziaływań, mimośród obciążenia, warunek rdzenia (eB′≤B/6e'_B \le B/6, eL′≤L/6e'_L \le L/6), efektywne pole podstawy A′=B′⋅L′A' = B' \cdot L';
    • nośność podłoża w poziomie posadowienia – w warunkach bez odpływu i z odpływem (PN-EN 1997-1, załącznik D), ze współczynnikami zagłębienia i nachylenia terenu wg BS 8004;
    • nośność warstw leżących do głębokości 2B poniżej podstawy (metoda fundamentu zastępczego);
    • nośność na przesuw (z odpływem i bez odpływu);
  • stan graniczny użytkowalności (SGU): naprężenia σz(z)\sigma_z(z) pod środkiem fundamentu, osiadanie pierwotne i wtórne warstewek, osiadanie całkowite ss i głębokość strefy aktywnej;
  • rozkład nacisku w podstawie (naciski w narożach, odrywanie) i współczynnik podatności podłoża kz=q/sk_z = q/s.

Skąd moduł bierze dane. Wymiary, posadowienie i obciążenia wpisujesz sam. Warstwy gruntu z parametrami (γ, φ′, c′, su, M0, M) pobierasz przyciskiem „Pobierz warstwy z otworu” z wybranego otworu zlecenia – z „Parametrów dodatkowych” wydzieleń albo z parametrów przypisanej warstwy geotechnicznej (patrz Statystyka, skąd zwykle pochodzą wartości charakterystyczne). Głębokość zwierciadła wody pobierana jest z otworu (najpłytsze nawiercone zwierciadło). Po pobraniu tabelę warstw możesz dowolnie zmieniać – zmiany dotyczą tylko tego obliczenia, nie otworu.

Dokąd oddaje wyniki. Wynikiem jest czterostronicowa karta „Wyniki obliczeń nośności fundamentu” (PDF, DXF, SVG, PNG), którą dołączasz jako załącznik do dokumentacji. Dla fundamentów na palach zobacz Pale LCPC.

Uwaga. Moduł nie ma osobnego trybu „ława”. Ławę liczysz jako długi prostokąt: xx = szerokość ławy, yy = jej długość (np. 20 m), obciążenia – całkowite na tej długości. Tak zbudowany jest przykład demonstracyjny „Ława Ł-1” (1,2 × 20 m, V = 3600 + 1200 kN). Program zawsze przyjmuje B=min⁡(x,y)B = \min(x,y) i L=max⁡(x,y)L = \max(x,y).

Układ ekranu

Moduł „Nośność fundamentu” z obliczeniem „Stopa S-1”

  1. „Dodaj” – tworzy nowe obliczenie o nazwie „Fundament F-n” z wartościami domyślnymi (stopa 2 × 2 m, hfh_f = 0,6 m, D = 1,2 m, zestaw DA2, obciążenia zerowe, brak warstw). Liczba obok nagłówka to liczba obliczeń w zleceniu.
  2. Obliczenie na liście („Stopa S-1”) – kliknij, aby otworzyć je w edytorze. Pod nazwą widać skrót wyniku: „wykorzystanie N% · s = x mm” (wykorzystanie nośności decydującego przypadku i osiadanie) albo „brak danych”. Menu „…” zawiera „Kopiuj / przenieś do zlecenia…”, ikona kosza usuwa obliczenie (trafia do kosza na 30 dni).
  3. Drugie obliczenie („Ława Ł-1”) – przykład ławy liczonej jako długi prostokąt.
  4. „Podgląd PDF” – otwiera podgląd karty wyników. Przycisk jest nieaktywny, dopóki obliczenie nie ma żadnej warstwy gruntu.
  5. „Generuj karty…” – karty wielu obliczeń naraz (jeden PDF lub DXF).
  6. „Kopiuj / przenieś…” – kopiowanie lub przenoszenie zaznaczonych obliczeń do innego zlecenia.
  7. „Kosz” – usunięte obliczenia (przywracanie przez 30 dni).
  8. „Nazwa” – nazwa obliczenia na liście; obok etykieta „obliczenie”.
  9. „Historia” – historia zmian obliczenia z możliwością przywrócenia wcześniejszej wersji. Zmiany zapisują się automatycznie (wskaźnik zapisu obok).
  10. „Stan graniczny nośności” – panel wyników SGN (prawa kolumna, przeliczany na bieżąco).
  11. „Stan graniczny użytkowalności” – osiadanie i głębokość strefy aktywnej.

Edytor składa się z sekcji: „Otwór i obiekt”, „Geometria”, „Obciążenia stałe (charakterystyczne)”, „Obciążenia zmienne (charakterystyczne)”, „Współczynniki częściowe” i „Warstwy gruntu”. Wszystkie pola liczbowe przyjmują przecinek lub kropkę dziesiętną; wartość zapisuje się po opuszczeniu pola. Wyniki w prawym panelu i na karcie liczone są od nowa po każdej zmianie.

Wprowadzanie danych

Otwór i obiekt

Sekcja „Otwór i obiekt”

  1. „Otwór” – lista otworów zlecenia („Wybierz otwór”). Otwór jest źródłem warstw i zwierciadła wody, a na karcie – rzędnej terenu w nagłówku.
  2. „Nazwa obiektu” – nazwa fundamentu w tytule karty („Wyniki obliczeń nośności fundamentu: nazwa”). Gdy pole jest puste, na karcie pojawia się nazwa obliczenia z listy.
  3. „Pobierz warstwy z otworu” – zastępuje tabelę „Warstwy gruntu” wydzieleniami wybranego otworu.
Pole Jednostka Opis Uwagi
„Otwór” – otwór, z którego pobierane są warstwy bez wyboru przycisk pobrania pokazuje komunikat „Wybierz otwór”
„Nazwa obiektu” – tytuł karty np. „Stopa fundamentowa S-1 (słup osi A/3)”

Co robi „Pobierz warstwy z otworu”:

  • dla każdego wydzielenia otworu tworzy wiersz z nazwą „warstwa geotechniczna · symbol gruntu” (np. „III · gp”), stropem i spągiem;
  • parametry γ, φ′, c′, su, M0, M bierze najpierw z „Parametrów dodatkowych” wydzielenia (symbole alternatywne: gamma/γ/g, phi/φ/fi/φ', c/c', su/cu, M0, M), a gdy ich brak – z warstwy geotechnicznej przypisanej do wydzielenia (po nazwie w kolumnie „Warstwa” albo po symbolu i stanie gruntu);
  • kolumnę „Spoisty (1/0)” ustawia na 1 dla gruntów spoistych i organicznych;
  • wskaźnik skonsolidowania β = M0/M ustala z symbolu gruntu (tabela w części „Interpretacja i obliczenia”);
  • pole „hw” w sekcji „Geometria” zastępuje najpłytszą głębokością nawierconego zwierciadła wody (jeśli otwór ma zwierciadło).

Komunikaty po pobraniu: „Pobrano n warstw” albo „Pobrano n warstw (k bez φ′/su – uzupełnij)”; gdy otwór nie ma wydzieleń – „Otwór nie ma wydzieleń”.

Uwaga. Pobranie warstw nadpisuje całą tabelę „Warstwy gruntu”, w tym ręczne poprawki. Parametry na stałe zmieniaj w otworze lub w warstwie geotechnicznej, a w tym module – tylko na potrzeby jednego obliczenia.

Geometria

Sekcja „Geometria” (obliczenie „Stopa S-1”)

Oś xx i yy to osie rzutu fundamentu (rysunek „Przyjęty schemat obliczeniowy” na karcie). Program przyjmuje B=min⁡(x,y)B = \min(x,y) (szerokość) i L=max⁡(x,y)L = \max(x,y) (długość) i odpowiednio przypisuje mimośrody i siły poziome do kierunków B i L.

Pole Jednostka Opis Uwagi (domyślnie / „Stopa S-1”)
„x [m]” m wymiar fundamentu w kierunku osi x 2 / 2,2
„y [m]” m wymiar fundamentu w kierunku osi y 2 / 2,6
„ex [m]” m mimośród przyłożenia obciążenia (siły V) w kierunku osi x 0 / 0; daje moment (VG+VQ) ex(V_G+V_Q)\,e_x względem osi y
„ey [m]” m mimośród w kierunku osi y 0 / 0; moment (VG+VQ) ey(V_G+V_Q)\,e_y względem osi x
„hf [m]” m wysokość fundamentu 0,6 / 0,6; ramię sił poziomych
„γf [kN/m³]” kN/m³ ciężar objętościowy materiału fundamentu (beton) 25 / 25
„D [m]” m głębokość posadowienia (poziom podstawy) 1,2 / 1,4
„hw [m] (puste = brak)” m p.p.t. głębokość zwierciadła wody puste / 2,4; puste pole = brak wody
„hz1 [m]” m miąższość zasypki na odsadzce z lewej strony (w osi x) 0,6 / 0,8
„γz1 [kN/m³]” kN/m³ ciężar objętościowy zasypki 1 18 / 18
„hz2 [m]” m miąższość zasypki z prawej strony 0,6 / 0,8
„γz2 [kN/m³]” kN/m³ ciężar objętościowy zasypki 2 18 / 18
„α [°]” ° nachylenie podstawy fundamentu 0
„β [°]” ° nachylenie powierzchni terenu 0
„b – od skarpy [m]” m odległość fundamentu od krawędzi skarpy 0 = brak korekty współczynnika nachylenia terenu

Puste pole liczbowe (poza „hw”) zapisuje się jako 0.

Obciążenia stałe i zmienne

Sekcje obciążeń charakterystycznych

  1. „Obciążenia stałe (charakterystyczne)” – VGk,Hx,Hy,Mx,MyV_{Gk}, H_{x}, H_{y}, M_x, M_y.
  2. „Obciążenia zmienne (charakterystyczne)” – VQk,1,VQk,2x,VQk,2y,VQk,3x,VQk,3yV_{Qk,1}, V_{Qk,2x}, V_{Qk,2y}, V_{Qk,3x}, V_{Qk,3y} (oznaczenia jak w GIMSGEO).

Obie sekcje mają te same pola. Wpisuj wartości charakterystyczne – współczynniki γG\gamma_G, γQ\gamma_Q program stosuje sam.

Pole Jednostka Opis Uwagi („Stopa S-1”: stałe / zmienne)
„V [kN]” kN siła pionowa przekazywana na fundament (bez ciężaru fundamentu i zasypek – te program dolicza) 950 / 300
„Hx [kN]” kN siła pozioma w kierunku osi x, przyłożona w poziomie wierzchu fundamentu 40 / 25
„Hy [kN]” kN siła pozioma w kierunku osi y 0 / 0
„Mx [kNm]” kNm moment względem osi x 0 / 0
„My [kNm]” kNm moment względem osi y 60 / 30

Współczynniki częściowe

Sekcja „Współczynniki częściowe”

  1. „Zestaw” – podejście obliczeniowe EC7; wybór wpisuje komplet współczynników poniżej.
  2. „γG”, „γQ” – współczynniki do oddziaływań (zestaw A).
  3. „γφ′”, „γc′”, „γsu”, „γγ” – współczynniki do parametrów gruntu (zestaw M).
  4. „γR;v”, „γR;h” – współczynniki nośności i przesuwu (zestaw R).
  5. „k (tarcie)” – współczynnik tarcia na styku fundament–grunt.
  6. „Współczynnik zagłębienia (BS 8004)” – włącza współczynniki dc,dqd_c, d_q; domyślnie wyłączony (d=1d = 1).
  7. „Pomiń ciężar fundamentu i zasypki” – zeruje WW, Gz1G_{z1}, Gz2G_{z2} i ramię hfh_f sił poziomych (gdy ciężar i momenty od sił poziomych są już w zadanych obciążeniach).
  8. „Pełna tabela naprężeń i osiadań na karcie” – na karcie wszystkie warstewki zamiast pierwszych 24.

Lista „Zestaw”

  1. Dostępne zestawy: „DA2: A1 + M1 + R2”, „DA1/1: A1 + M1 + R1”, „DA1/2: A2 + M2 + R1”, „DA3: A1 + M2 + R3” oraz „Własne”.

Wartości zestawów (z kodu, FACTOR_SETS w src/lib/foundation.ts):

Zestaw γG γQ γφ′ γc′ γsu γγ γR;v γR;h
„DA2: A1 + M1 + R2” (domyślny, zalecany w Polsce) 1,35 1,5 1,0 1,0 1,0 1,0 1,4 1,1
„DA1/1: A1 + M1 + R1” 1,35 1,5 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0
„DA1/2: A2 + M2 + R1” 1,0 1,3 1,25 1,25 1,4 1,0 1,0 1,0
„DA3: A1 + M2 + R3” 1,35 1,5 1,25 1,25 1,4 1,0 1,0 1,0
  • Zmiana zestawu nie zmienia wartości „k (tarcie)”.
  • Ręczna zmiana dowolnego współczynnika przełącza listę na „Własne”.
  • k=1k = 1 dla fundamentów betonowanych w gruncie, k=2/3k = 2/3 dla gładkich prefabrykatów.
Pole Opis Domyślnie
„γG” oddziaływania stałe niekorzystne 1,35
„γQ” oddziaływania zmienne niekorzystne 1,5
„γφ′” tangens kąta tarcia wewnętrznego 1,0
„γc′” spójność efektywna 1,0
„γsu” wytrzymałość na ścinanie bez odpływu 1,0
„γγ” ciężar objętościowy gruntu 1,0
„γR;v” nośność pionowa podłoża 1,4
„γR;h” nośność na przesuw 1,1
„k (tarcie)” tarcie na styku fundament–grunt, δk=k φd′\delta_k = k\,\varphi'_d 1

Warstwy gruntu

Sekcja „Warstwy gruntu”

  1. Tabela warstw – jeden wiersz na warstwę; kolumny opisane niżej (tabelę przewija się w poziomie). Wiersz „+” dodaje warstwę, ikona kosza na końcu wiersza ją usuwa.
  2. Podpowiedź – „Zaznacz komórkę i wklej (Ctrl+V) blok z Excela. Enter – edycja, strzałki – nawigacja.” Wklejany blok wypełnia kolejne kolumny od zaznaczonej komórki, nadmiarowe wiersze są dopisywane. Obok liczba wierszy.
  3. „Wyczyść” – usuwa wszystkie warstwy.
  4. Ostrzeżenia obliczeń – komunikaty pod tabelą (pomarańczowe), patrz „Typowe problemy”.
Kolumna Jednostka Opis Uwagi
„Warstwa” – nazwa warstwy na karcie i w wynikach (np. „Warstwa III · gp”)
„Strop [m]” m p.p.t. głębokość stropu wiersze bez stropu/spągu lub ze spągiem ≤ stropu są pomijane
„Spąg [m]” m p.p.t. głębokość spągu ostatnia warstwa jest przedłużana w dół, gdy strefa sięga głębiej
„Spoisty (1/0)” – 1 – grunt spoisty, 0 – niespoisty decyduje o szerokości fundamentu zastępczego (2B)
„γ [kN/m³]” kN/m³ ciężar objętościowy puste = 19
„φ′ [°]” ° efektywny kąt tarcia wewnętrznego puste lub 0 = brak obliczenia z odpływem
„c′ [kPa]” kPa spójność efektywna puste = 0
„su [kPa]” kPa wytrzymałość na ścinanie bez odpływu puste lub 0 = brak obliczenia bez odpływu
„M0 [MPa]” MPa edometryczny moduł ściśliwości pierwotnej puste = warstwa nie osiada (osiadanie zaniżone)
„M [MPa]” MPa edometryczny moduł ściśliwości wtórnej puste = M0/βM_0/\beta
„β [-]” – wskaźnik skonsolidowania β=M0/M\beta = M_0/M puste = 1

Warstwę, na której spoczywa podstawa, program wybiera jako tę, w której leży głębokość D (gdy D jest poniżej profilu – ostatnią). W przykładzie „Stopa S-1” (D = 1,4 m) jest to „II · p+z”.

Panel wyników

Panel wyników „Stopa S-1”

Prawy panel pokazuje skrót obliczeń. Wartości niespełniające warunku są czerwone.

Wiersz Znaczenie
„Vd [kN]” obliczeniowa siła pionowa VdV_d
„B′ × L′ [m]” wymiary efektywne podstawy
„Mimośród” „OK” albo „> B/6” (wypadkowa poza rdzeniem)
„Rd (z odpływem) [kN]” / „Rd (bez odpływu) [kN]” nośność obliczeniowa w poziomie posadowienia – przypadek decydujący (mniejsze RdR_d)
„Wykorzystanie” Vd/RdV_d/R_d w procentach
„Warstwa nazwa (h = x m)” wykorzystanie fundamentu zastępczego na stropie warstwy leżącej do 2B poniżej podstawy (gorszy z przypadków)
„Przesuw (z odpływem)” / „Przesuw (bez odpływu)” Hd/RdH_d/R_d na przesuw (tylko przy siłach poziomych)
„Osiadanie s [mm]” osiadanie całkowite; czerwone, gdy > 50 mm
„Głębokość strefy [m]” miąższość strefy aktywnej poniżej podstawy

Ten sam przykład z momentem stałym MyM_y = 700 kNm (wypadkowa poza rdzeniem):

Panel wyników przy mimośrodzie większym niż B/6

  1. „> B/6” – warunek rdzenia niespełniony. Program nadal liczy nośność dla zredukowanej podstawy (tu B′ = 1,14 m), ale wykorzystanie przekracza 100% (czerwone), a pod tabelą warstw pojawia się ostrzeżenie:

Ostrzeżenia pod tabelą warstw

Uwaga. Osiadanie liczone jest dla obciążenia osiowego (naprężenia pod środkiem podstawy), więc mimośród nie zmienia wartości ss – w przykładzie nadal 12,9 mm.

Generowanie kart

Podgląd PDF

Podgląd karty wyników

  1. „Edytor” – powrót do edytora.
  2. „Nr załącznika” – wzorzec numeru załącznika; zmienna w $…$ rośnie dla kolejnych kart (np. 2.$4$c → 2.4c, 2.5c…). Pod polem – numer tej karty („Ta karta: 2.”), wynikający z kolejności nazw obliczeń.
  3. „Język karty” – język opisów karty („Polski” lub „English”; wszystkie etykiety karty mają wersję angielską).
  4. „Skala szarości” – podgląd i eksport w odcieniach szarości.
  5. „Wydruk eko” – „bez wypełnień barwnych – kontury i szrafury”.
  6. „PDF” – pobranie karty (plik nosnosc_fundamentu_<nazwa>.pdf).
  7. „DXF (CAD)” – karta jako rysunek DXF.
  8. „SVG” – grafika wektorowa do edycji i wstawienia w raport.
  9. „PNG” – obraz 300 dpi.

Generowanie wielu kart

Okno „Generuj: nośność fundamentu”

  1. „Zaznacz wszystkie (n/m)” – zaznacza obliczenia na liście (Shift + klik zaznacza zakres). Obok filtr „Wszystkie badania”, numer załącznika każdej karty, pole „Nazwa zestawu, np. Obiekt A” z przyciskiem „Zapisz zestaw” (zapamiętany wybór), po prawej „Nr załącznika” i „Wykaz załączników” z przyciskiem „Przypisz numery na stałe”.
  2. „Spis załączników (xlsx)” – arkusz z listą kart i numerów.
  3. „Język kart”.
  4. „Wydruk” – „Kolorowy”, „Skala szarości”, „Eko – bez wypełnień barwnych”.
  5. „DXF” – wszystkie zaznaczone karty jako DXF.
  6. „PDF (n)” – jeden PDF z zaznaczonymi kartami, w kolejności nazw (albo wykazu załączników).

Do generatora trafiają tylko obliczenia, które mają co najmniej jedną warstwę.

Dane na karcie

Karta ma 4 strony A4 z nagłówkiem: wykonawca i jego adres (z danych zlecenia, a gdy ich brak – z otworu), tytuł „Wyniki obliczeń nośności fundamentu: nazwa obiektu”, numer załącznika; w stopce „Strona i/4”.

Strona 1 – schemat i założenia

Karta, strona 1

Element Zawartość
„Przyjęty schemat obliczeniowy” rzut fundamentu ze słupem, osiami x/y, punktem przyłożenia obciążenia „(ex, ey)” i wymiarami; przekrój w kierunku x z siłą Hx i momentem My; przekrój w kierunku y z siłą V i momentem Mx (wartości stałe); profil podłoża z warstwami, fundamentem na głębokości D i znakiem zwierciadła wody
„Założenia obliczeniowe” → „Geometria i parametry przyjętych materiałów” tabela „Parametr / Symbol / Wartość / Jednostka”: x, y, hf, hz1, hz2, D, hw, α, β, b, γz1, γz2, γbeton, ex, ey
„Obciążenia charakterystyczne” wiersze „stałe” i „zmienne”, kolumny V, Hx, Hy, Mx, My

Strona 2 – współczynniki, parametry, oddziaływania obliczeniowe

Karta, strona 2

Element Zawartość
„Współczynniki częściowe” nazwa zestawu (lub „własny”), γG, γQ, γφ′, γc′, γsu, γγ, γR;v, γR;h, k
„Parametry geotechniczne (wartości charakterystyczne)” Warstwa, Strop–spąg, Spoisty (tak/nie), γ, φ′, c′, su, M0, M, β
„Wyniki obliczeń” → „Oddziaływania obliczeniowe, mimośród, pole efektywne” B, L; WGkW_{Gk}; Gz1,Gz2G_{z1}, G_{z2}; wypór uku_k [kPa]; VdV_d; HdB,HdLH_{dB}, H_{dL}; Mkx,MkyM_{kx}, M_{ky}; Mdx,MdyM_{dx}, M_{dy}; eB′,eL′e'_B, e'_L; „Warunek e′B ≤ B/6, e′L ≤ L/6” (spełniony ✓ / niespełniony ✗); B′, L′; A′

Strona 3 – nośność, przesuw, osiadanie

Karta, strona 3

Element Zawartość
„Nośność podłoża w poziomie posadowienia” jeden wiersz na warunki („bez odpływu”, „z odpływem”): parametry obliczeniowe (su,ds_{u,d} albo φd′\varphi'_d, cd′c'_d), Nq/Nc/NγN_q/N_c/N_\gamma (bez odpływu: „π + 2”), współczynniki bc,sc,ic,dc,gcb_c, s_c, i_c, d_c, g_c, q [kPa], RkR_k, RdR_d, VdV_d, Vd/RdV_d/R_d z ✓/✗ (lub komunikat błędu)
„Warstwy do głębokości 2B (fundament zastępczy)” dla każdej warstwy ze stropem w strefie 2B: „h, b, B″ × L″, V′d” i tabela jak wyżej. Sekcja tylko wtedy, gdy taka warstwa istnieje
„Nośność na przesuw” warunki (z odpływem z δk\delta_k, bez odpływu), HdH_d, RdR_d, Hd/RdH_d/R_d; dla „bez odpływu” dodatkowo „(Rd ≤ 0,4Vd: ✓/✗)”. Bez sił poziomych – „Brak sił poziomych.”
„Stan graniczny użytkowalności – osiadania” wiersz „q, σ0ρ, λ = 1; strefa do głębokości … m poniżej podstawy (σzd ≤ 0,2σzρ)”; tabela warstewek: z, h, Warstwa, σzρ, σzγ, σzq, σzs, σzd, s′, s″, s (domyślnie do 24 wierszy, wszystkie po zaznaczeniu „Pełna tabela naprężeń i osiadań na karcie”); podsumowanie „s′ = …, s″ = …; s = Σsi = … mm ≤ smax = 50 mm ✓”
przypis podstawy obliczeń (PN-EN 1997-1 zał. D, BS 8004, PN-81/B-03020), zastrzeżenie o parametrach i lista ostrzeżeń („Uwagi: …”)

Uwaga. W kolumnie „b, s, i, d, g (c)” karta pokazuje tylko współczynniki dla członu spójności (indeks c). Współczynniki dla członów q i γ (np. sqs_q, iγi_\gamma) są liczone, ale nie są drukowane.

Strona 4 – wykresy

Karta, strona 4

Element Zawartość
Rzut podstawy prostokąt B × L, pole efektywne B′ × L′ (niebieskie), rdzeń B/3 × L/3 (przerywany), wypadkowa (zielona – w rdzeniu, czerwona – poza), naciski w narożach [kPa] (ujemne – czerwone), „qmax”, „qmin”. Podpis „Rzut podstawy: pole efektywne, rdzeń przekroju i rozkład nacisku (wartości obliczeniowe)”
Wykres „σz [kPa]” σzρ, 0,2·σzρ (przerywana), σzq, σzd w funkcji z [m p.p.t.], linia „zmax” – spąg strefy aktywnej
Wykres „s [mm]” osiadanie punktu na głębokości z, s(z)s(z)
Wykres „Δs [mm]” słupki osiadania warstewek: s′ (pierwotne, czerwone) i s″ (wtórne, niebieskie)
Tabela „Nacisk średni (obliczeniowy)” q0q_0; „Nacisk maksymalny / minimalny” qmax,qminq_{max}, q_{min}; „Odrywanie podstawy” (nie ✓ / „tak – wypadkowa poza rdzeniem ✗”); „Współczynnik podatności podłoża (q / s)” kzk_z [MN/m³]

Przy mimośrodzie poza rdzeniem (przykład z MyM_y = 700 kNm) rzut pokazuje odrywanie – ujemny nacisk w narożach po jednej stronie:

Karta, strona 4 – wypadkowa poza rdzeniem

Interpretacja i obliczenia

Wszystkie wzory pochodzą z packages/frontend/src/lib/foundation.ts. Oznaczenia: indeks k – wartość charakterystyczna, d – obliczeniowa; γw=9,81\gamma_w = 9{,}81 kN/m³.

1. Wymiary, ciężar własny, wypór

B=min⁡(x,y),L=max⁡(x,y)B = \min(x, y), \qquad L = \max(x, y)

Ciężar fundamentu i zasypek na odsadzkach (każda zasypka zajmuje połowę rzutu w osi x, ramię rz=x/4r_z = x/4):

WGk=γf hf x y,Gz1=γz1 hz1x2 y,Gz2=γz2 hz2x2 yW_{Gk} = \gamma_f \, h_f \, x \, y, \qquad G_{z1} = \gamma_{z1}\, h_{z1} \frac{x}{2}\, y, \qquad G_{z2} = \gamma_{z2}\, h_{z2} \frac{x}{2}\, y

Ciśnienie wody w poziomie posadowienia (wypór):

uk={γw(D−hw)D>hw0w przeciwnym razie lub brak wodyu_k = \begin{cases} \gamma_w (D - h_w) & D > h_w \\ 0 & \text{w przeciwnym razie lub brak wody} \end{cases}

Opcja „Pomiń ciężar fundamentu i zasypki” daje WGk=Gz1=Gz2=0W_{Gk} = G_{z1} = G_{z2} = 0 i zeruje ramię hfh_f w momentach od sił poziomych.

2. Wartości obliczeniowe oddziaływań

Vd=γG(VGk+WGk+Gz1+Gz2)+γQVQk,1−γG uk B LV_d = \gamma_G \left(V_{Gk} + W_{Gk} + G_{z1} + G_{z2}\right) + \gamma_Q V_{Qk,1} - \gamma_G\, u_k\, B\, L

Hdx=γGHx+γQVQk,2x,Hdy=γGHy+γQVQk,2y,Hd=HdB2+HdL2H_{dx} = \gamma_G H_x + \gamma_Q V_{Qk,2x}, \qquad H_{dy} = \gamma_G H_y + \gamma_Q V_{Qk,2y}, \qquad H_d = \sqrt{H_{dB}^2 + H_{dL}^2}

Momenty charakterystyczne (VGkV_{Gk}, VQk,1V_{Qk,1} – siły pionowe stałe i zmienne):

Mkx=Mx+VQk,3x+(VGk+VQk,1) ey+(Hy+VQk,2y) hfM_{kx} = M_x + V_{Qk,3x} + (V_{Gk} + V_{Qk,1})\,e_y + (H_y + V_{Qk,2y})\,h_f

Mky=My+VQk,3y+(VGk+VQk,1) ex+(Hx+VQk,2x) hf−Gz1 rz+Gz2 rzM_{ky} = M_y + V_{Qk,3y} + (V_{Gk} + V_{Qk,1})\,e_x + (H_x + V_{Qk,2x})\,h_f - G_{z1}\, r_z + G_{z2}\, r_z

Momenty obliczeniowe:

Mdx=γG(Mkx−VQk,3x)+γQVQk,3x,Mdy=γG(Mky−VQk,3y)+γQVQk,3yM_{dx} = \gamma_G (M_{kx} - V_{Qk,3x}) + \gamma_Q V_{Qk,3x}, \qquad M_{dy} = \gamma_G (M_{ky} - V_{Qk,3y}) + \gamma_Q V_{Qk,3y}

3. Wartości obliczeniowe parametrów gruntu

φd′=arctan⁡tan⁡φk′γφ′,cd′=ck′γc′,su,d=su,kγsu,γd=γkγγ\varphi'_d = \arctan\frac{\tan \varphi'_k}{\gamma_{\varphi'}}, \qquad c'_d = \frac{c'_k}{\gamma_{c'}}, \qquad s_{u,d} = \frac{s_{u,k}}{\gamma_{su}}, \qquad \gamma_d = \frac{\gamma_k}{\gamma_\gamma}

4. Mimośród, rdzeń, pole efektywne

ex′=MdyVd,ey′=MdxVde'_x = \frac{M_{dy}}{V_d}, \qquad e'_y = \frac{M_{dx}}{V_d}

Mimośrody przypisywane są do kierunków B i L (eB′e'_B, eL′e'_L) zależnie od tego, który wymiar jest krótszy. Warunek rdzenia:

∣eB′∣≤B6,∣eL′∣≤L6|e'_B| \le \frac{B}{6}, \qquad |e'_L| \le \frac{L}{6}

Wymiary i pole efektywne:

B′=B−2∣eB′∣,L′=L−2∣eL′∣,A′=B′⋅L′B' = B - 2|e'_B|, \qquad L' = L - 2|e'_L|, \qquad A' = B' \cdot L'

Kąt siły poziomej względem kierunku L′: θ=atan2⁡(∣HdB∣,∣HdL∣)\theta = \operatorname{atan2}(|H_{dB}|, |H_{dL}|).

5. Naciski w narożach i odrywanie

Rozkład liniowy nacisku obliczeniowego:

q0=VdB L,q1..4=q0(1±6eB′B±6eL′L)q_0 = \frac{V_d}{B\,L}, \qquad q_{1..4} = q_0 \left(1 \pm \frac{6 e'_B}{B} \pm \frac{6 e'_L}{L}\right)

qmaxq_{max} i qminq_{min} to największa i najmniejsza z czterech wartości. Gdy qmin<0q_{min} < 0 – odrywanie podstawy (wypadkowa poza rdzeniem; rozkład liniowy przestaje obowiązywać). Przy eB′=B/6e'_B = B/6 rozkład jest trójkątny: qmin=0q_{min} = 0, qmax=2q0q_{max} = 2q_0.

6. Nośność w warunkach bez odpływu

Gdy warstwa ma su>0s_u > 0 (PN-EN 1997-1, wzór D.1):

Rk=A′[(π+2) su,d bc sc ic dc gc+q]R_k = A' \left[(\pi + 2)\, s_{u,d}\, b_c\, s_c\, i_c\, d_c\, g_c + q\right]

Współczynnik Wzór Uwagi
nachylenie podstawy bc=1−2απ+2b_c = 1 - \dfrac{2\alpha}{\pi + 2} α w radianach
kształt sc=1+0,2 B′L′s_c = 1 + 0{,}2\,\dfrac{B'}{L'}
nachylenie obciążenia ic=0,5(1+1−HdA′ su,d)i_c = 0{,}5\left(1 + \sqrt{1 - \dfrac{H_d}{A'\, s_{u,d}}}\right) dla Hd≤A′su,dH_d \le A' s_{u,d}; w przeciwnym razie błąd „H > A′·su – przekroczona nośność na przesuw”
zagłębienie (BS 8004) dc=1+0,33arctan⁡DBd_c = 1 + 0{,}33 \arctan\dfrac{D}{B} tylko z opcją „Współczynnik zagłębienia (BS 8004)”, inaczej 1
nachylenie terenu (BS 8004) gc=1−2βπ+2g_c = 1 - \dfrac{2\beta}{\pi + 2} β w radianach; korekta odległości od skarpy – p. 8

Naprężenie od nadkładu w poziomie podstawy (całkowite, z ciężarów warstw profilu):

q=∑iγiγγ hi(od 0 do D)q = \sum_i \frac{\gamma_i}{\gamma_\gamma}\, h_i \quad \text{(od 0 do D)}

7. Nośność w warunkach z odpływem

Gdy warstwa ma φ′>0\varphi' > 0 (PN-EN 1997-1, wzór D.2):

Rk=A′(cd′Ncbcscicdcgc+q′Nqbqsqiqdqgq+0,5 γ′B′Nγbγsγiγdγgγ)R_k = A' \left(c'_d N_c b_c s_c i_c d_c g_c + q' N_q b_q s_q i_q d_q g_q + 0{,}5\, \gamma' B' N_\gamma b_\gamma s_\gamma i_\gamma d_\gamma g_\gamma\right)

Współczynniki nośności (φ=φd′\varphi = \varphi'_d, minimalnie 0,01°):

Nq=eπtan⁡φtan⁡2 ⁣(45∘+φ2),Nc=(Nq−1)cot⁡φ,Nγ=2(Nq−1)tan⁡φN_q = e^{\pi \tan\varphi} \tan^2\!\left(45^\circ + \frac{\varphi}{2}\right), \qquad N_c = (N_q - 1)\cot\varphi, \qquad N_\gamma = 2 (N_q - 1)\tan\varphi

Grupa q γ c
nachylenie podstawy bq=(1−αtan⁡φ)2b_q = (1 - \alpha \tan\varphi)^2 bγ=bqb_\gamma = b_q bc=bq−1−bqNctan⁡φb_c = b_q - \dfrac{1 - b_q}{N_c \tan\varphi}
kształt sq=1+B′L′sin⁡φs_q = 1 + \dfrac{B'}{L'}\sin\varphi sγ=1−0,3B′L′s_\gamma = 1 - 0{,}3\dfrac{B'}{L'} sc=sqNq−1Nq−1s_c = \dfrac{s_q N_q - 1}{N_q - 1}
nachylenie obciążenia iq=[1−HdVd+A′cd′cot⁡φ]mi_q = \left[1 - \dfrac{H_d}{V_d + A' c'_d \cot\varphi}\right]^m iγ=[1−HdVd+A′cd′cot⁡φ]m+1i_\gamma = \left[1 - \dfrac{H_d}{V_d + A' c'_d \cot\varphi}\right]^{m+1} ic=iq−1−iqNctan⁡φi_c = i_q - \dfrac{1 - i_q}{N_c \tan\varphi}
zagłębienie (BS 8004) dq=1+2tan⁡φ (1−sin⁡φ)2arctan⁡DBd_q = 1 + 2\tan\varphi\,(1 - \sin\varphi)^2 \arctan\dfrac{D}{B} dγ=1d_\gamma = 1 dc=dq−1−dqNctan⁡φd_c = d_q - \dfrac{1 - d_q}{N_c \tan\varphi}
nachylenie terenu (BS 8004) gq=(1−tan⁡β)2g_q = (1 - \tan\beta)^2 gγ=gqg_\gamma = g_q gc=gq−1−gqNctan⁡φg_c = g_q - \dfrac{1 - g_q}{N_c \tan\varphi}

Wykładnik mm (siła pozioma pod kątem θ do kierunku L′):

mB=2+B′/L′1+B′/L′,mL=2+L′/B′1+L′/B′,m=mLcos⁡2θ+mBsin⁡2θm_B = \frac{2 + B'/L'}{1 + B'/L'}, \qquad m_L = \frac{2 + L'/B'}{1 + L'/B'}, \qquad m = m_L \cos^2\theta + m_B \sin^2\theta

Wyrażenie w nawiasie iqi_q, iγi_\gamma jest ograniczane od dołu do 0. Bez opcji „Współczynnik zagłębienia (BS 8004)” dq=dc=1d_q = d_c = 1.

Nadkład efektywny i ciężar gruntu pod podstawą:

q′=q−u(D),γ′={γd−γwhw≤D+B′γdw przeciwnym razieq' = q - u(D), \qquad \gamma' = \begin{cases} \gamma_d - \gamma_w & h_w \le D + B' \\ \gamma_d & \text{w przeciwnym razie} \end{cases}

gdzie γd\gamma_d to ciężar warstwy pod podstawą. Woda w strefie do głębokości B′B' poniżej podstawy daje pełny ciężar z wyporem (bez interpolacji).

Dla warstwy spoistej z podanym zarówno sus_u, jak i φ′\varphi' liczone są oba przypadki; decyduje przypadek z mniejszym RdR_d.

8. Korekta współczynnika nachylenia terenu przy skarpie

Gdy β>0\beta > 0 i b>0b > 0, współczynniki gcg_c, gqg_q, gγg_\gamma rosną liniowo z odległością od skarpy do 1 przy b=Dcot⁡β+4Bb = D\cot\beta + 4B (Buildings Department 2017, jak w GIMSGEO):

gx′=min⁡ ⁣(1,  gx+b 1−gxDcot⁡β+4B)g'_x = \min\!\left(1,\; g_x + b\,\frac{1 - g_x}{D \cot\beta + 4B}\right)

9. Nośność obliczeniowa i wykorzystanie

Rd=RkγR;v,Vd≤Rd,N=VdRdR_d = \frac{R_k}{\gamma_{R;v}}, \qquad V_d \le R_d, \qquad N = \frac{V_d}{R_d}

10. Warstwy do głębokości 2B – fundament zastępczy

Sprawdzana jest każda warstwa, której strop leży poniżej podstawy, ale nie głębiej niż D+2BD + 2B (hh – zagłębienie stropu warstwy poniżej podstawy). Poszerzenie fundamentu zastępczego:

Grunt warstwy h≤Bh \le B h>Bh > B
spoisty („Spoisty (1/0)” = 1) b=h/4b = h/4 b=h/3b = h/3
niespoisty b=h/3b = h/3 b=2h/3b = 2h/3

B1=B+b,L1=L+b,Vd′=Vd+B1L1[σ′(D+h)−σ′(D)]B_1 = B + b, \qquad L_1 = L + b, \qquad V'_d = V_d + B_1 L_1 \left[\sigma'(D + h) - \sigma'(D)\right]

gdzie σ′(z)\sigma'(z) – naprężenie efektywne od ciężaru gruntu z γ/γγ\gamma/\gamma_\gamma (pod wodą γ−γw\gamma - \gamma_w). Mimośrody i wymiary efektywne:

eB1′=Vd eB′±HdB hVd′,eL1′=Vd eL′±HdL hVd′e'_{B1} = \frac{V_d\, e'_B \pm H_{dB}\, h}{V'_d}, \qquad e'_{L1} = \frac{V_d\, e'_L \pm H_{dL}\, h}{V'_d}

(znak jak znak mimośrodu w poziomie posadowienia – moment od siły poziomej zwiększa mimośród)

B′′=B1−2∣eB1′∣,L′′=L1−2∣eL1′∣B'' = B_1 - 2|e'_{B1}|, \qquad L'' = L_1 - 2|e'_{L1}|

Nośność liczona jest wzorami z p. 6–7 dla parametrów tej warstwy, głębokości D+hD + h, szerokości B1B_1 (we współczynnikach zagłębienia) i obciążenia Vd′V'_d.

11. Nośność na przesuw

Warunek Hd≤RdH_d \le R_d (opór boczny Rp;dR_{p;d} pominięty). Sprawdzany tylko przy Hd>0H_d > 0.

Z odpływem (gdy warstwa pod podstawą ma φ′):

Vk′=VGk+WGk+VQk,1+Gz1+Gz2−ukBL,δk=k φd′,Rd=Vk′tan⁡δkγR;hV'_k = V_{Gk} + W_{Gk} + V_{Qk,1} + G_{z1} + G_{z2} - u_k B L, \qquad \delta_k = k\,\varphi'_d, \qquad R_d = \frac{V'_k \tan\delta_k}{\gamma_{R;h}}

Bez odpływu (gdy warstwa ma su):

Rd=A′ su,kγR;hR_d = \frac{A'\, s_{u,k}}{\gamma_{R;h}}

oraz informacyjnie warunek Rd≤0,4 VdR_d \le 0{,}4\,V_d – do sprawdzenia, gdy między fundament a podłoże spoiste może dostać się woda lub powietrze (na karcie „(Rd ≤ 0,4Vd: ✓/✗)”; nie wpływa na wynik ✓/✗ przesuwu).

12. Osiadanie (SGU) wg PN-81/B-03020

Obliczenie dla wartości charakterystycznych i obciążenia osiowego, naprężenia pod środkiem fundamentu (metoda punktów środkowych).

Nacisk w podstawie i naprężenie pierwotne w poziomie posadowienia:

q=VGk+VQk,1+WGk+Gz1+Gz2B L−u(D),σ0ρ=σ′(D)q = \frac{V_{Gk} + V_{Qk,1} + W_{Gk} + G_{z1} + G_{z2}}{B\,L} - u(D), \qquad \sigma_{0\rho} = \sigma'(D)

Współczynnik rozkładu naprężeń pod narożem prostokąta b×lb \times l (Boussinesq, wzór Steinbrennera), m=b/zm = b/z, n=l/zn = l/z:

ηnaroz˙e=12π[arctan⁡mn1+m2+n2+mn1+m2+n2(11+m2+11+n2)]\eta_{\text{naroże}} = \frac{1}{2\pi}\left[\arctan\frac{mn}{\sqrt{1+m^2+n^2}} + \frac{mn}{\sqrt{1+m^2+n^2}}\left(\frac{1}{1+m^2} + \frac{1}{1+n^2}\right)\right]

η(z)=4 ηnaroz˙e ⁣(B2,L2,z)\eta(z) = 4\,\eta_{\text{naroże}}\!\left(\frac{B}{2}, \frac{L}{2}, z\right)

Dla każdej warstewki (środek na głębokości zz poniżej podstawy):

σzρ=σ′(D+z),σzγ=η σ0ρ,σzq=η q\sigma_{z\rho} = \sigma'(D + z), \qquad \sigma_{z\gamma} = \eta\,\sigma_{0\rho}, \qquad \sigma_{zq} = \eta\, q

σzs=σzq, σzd=0gdy σzq≤σzγ;σzs=σzγ, σzd=σzq−σzγgdy σzq>σzγ\sigma_{zs} = \sigma_{zq},\ \sigma_{zd} = 0 \quad \text{gdy } \sigma_{zq} \le \sigma_{z\gamma}; \qquad \sigma_{zs} = \sigma_{z\gamma},\ \sigma_{zd} = \sigma_{zq} - \sigma_{z\gamma} \quad \text{gdy } \sigma_{zq} > \sigma_{z\gamma}

Osiadanie warstewki o grubości hih_i (λ = 1 – czas budowy dłuższy niż rok):

si=si′+si′′=σzd,i hiM0,i+λ σzs,i hiMi,s=∑isis_i = s'_i + s''_i = \frac{\sigma_{zd,i}\, h_i}{M_{0,i}} + \lambda\, \frac{\sigma_{zs,i}\, h_i}{M_i}, \qquad s = \sum_i s_i

MiM_i – moduł wtórny z kolumny „M”, a gdy pusta – M=M0/βM = M_0/\beta. Warstwa bez M0M_0 nie osiada (ostrzeżenie).

Podział na warstewki i zasięg strefy:

  • grubość warstewki min⁡(0,5 m; B/4)\min(0{,}5\ \text{m};\ B/4), skracana do granicy warstwy;
  • obliczenie kończy się, gdy jednocześnie z≥Bz \ge B i σzd≤0,2 σzρ\sigma_{zd} \le 0{,}2\,\sigma_{z\rho} (spąg strefy aktywnej zmaxz_{max}), albo na spągu profilu (nie płycej niż D+BD + B), albo po 40 m;
  • warunek SGU: s≤smax=50s \le s_{max} = 50 mm (PN-EN 1997-1, zał. H) – wartość stała.

Osiadanie punktu na głębokości zz (wykres „s [mm]”) to suma osiadań warstewek leżących poniżej zz.

13. Wskaźnik skonsolidowania β

Przy „Pobierz warstwy z otworu” β ustalane jest z symbolu gruntu (consolidationBeta):

Grunt Symbol zaczyna się od β
niespoisty ż, z, po (żwiry, pospółki) 1,0
niespoisty pr, ps (piaski grube, średnie) 0,90
niespoisty pozostałe (pd, pπ, p…) 0,80
spoisty i (iły) 0,80
spoisty pozostałe 0,75

Tabela PN-81/B-03020 rozróżnia grunty spoiste A (0,90), B (0,75), C (0,60), D (0,80) – program przyjmuje uproszczenie powyżej; dla gruntów grupy A i C popraw β ręcznie.

14. Współczynnik podatności podłoża

kz=qs[kN/m3]k_z = \frac{q}{s} \quad [\text{kN/m}^3]

(qq – nacisk charakterystyczny z p. 12, ss – osiadanie pod środkiem). Na karcie w MN/m³.

Przykład liczbowy – „Stopa S-1”

Dane demonstracyjne zlecenia „Budowa hali magazynowej”: stopa 2,2 × 2,6 m, hfh_f = 0,6 m, D = 1,4 m, hwh_w = 2,4 m, zasypki 0,8 m (18 kN/m³), obciążenia stałe V = 950 kN, Hx = 40 kN, My = 60 kNm, zmienne V = 300 kN, Hx = 25 kN, My = 30 kNm, zestaw DA2. Podstawa w warstwie „II · p+z” (γ = 18,5 kN/m³, φ′ = 31°, M0 = 60 MPa, β = 0,8).

Wielkość Obliczenie Wynik
WGkW_{Gk} 25 · 0,6 · 2,2 · 2,6 85,8 kN
Gz1=Gz2G_{z1} = G_{z2} 18 · 0,8 · 1,1 · 2,6 41,2 kN
uku_k hwh_w = 2,4 m > D 0
VdV_d 1,35 · (950 + 85,8 + 82,4) + 1,5 · 300 1959,5 kN
HdBH_{dB} 1,35 · 40 + 1,5 · 25 91,5 kN
MkyM_{ky} 60 + 30 + (40 + 25) · 0,6 129,0 kNm
MdyM_{dy} 1,35 · (129 − 30) + 1,5 · 30 178,7 kNm
eB′e'_B 178,65 / 1959,5 0,091 m ≤ B/6 = 0,367 m ✓
B′×L′B' \times L', A′A' 2,2 − 2 · 0,091 = 2,02; 2,60 5,25 m²
Nq/Nc/NγN_q / N_c / N_\gamma φ = 31° 20,63 / 32,67 / 23,59
sqs_q, sγs_\gamma 1 + 0,776 · sin 31°; 1 − 0,3 · 0,776 1,400; 0,767
m=mBm = m_B siła wzdłuż B (θ = 90°) 1,563
iqi_q, iγi_\gamma (1−91,5/1959,5)1,563(1 - 91{,}5/1959{,}5)^{1,563}, (…)2,563(\ldots)^{2,563} 0,928; 0,885
q′q' 0,3 · 17 + 1,1 · 18,5 25,45 kPa
γ′\gamma' woda 2,4 m ≤ D + B′ = 3,42 m: 18,5 − 9,81 8,69 kN/m³
RkR_k 5,25 · (25,45 · 20,63 · 1,400 · 0,928 + 0,5 · 8,69 · 2,02 · 23,59 · 0,767 · 0,885) 4314 kN
RdR_d, wykorzystanie 4314 / 1,4; 1959,5 / 3081 3081 kN; 64% ✓
warstwa „III · gp” (h = 0,40 m, spoista, b = h/4 = 0,10 m) B″ × L″ = 2,09 × 2,70 m, V′d = 2005 kN; bez odpływu: scs_c = 1,154, ici_c = 0,955, q = 32,85 kPa RdR_d = 2298 kN, 87% ✓
przesuw z odpływem Vk′V'_k = 1418,2 kN, δk\delta_k = 31°: 1418,2 · tan 31° / 1,1 RdR_d = 774,7 kN, 12% ✓
nacisk SGU qq 1418,2 / (2,2 · 2,6) 247,9 kPa
pierwsza warstewka (z = 1,60 m, h = 0,40 m) σzd = 221,7, σzs = 25,4 kPa; s′ = 221,7 · 0,4 / 60 000; s″ = 25,4 · 0,4 / 75 000 1,48 + 0,14 mm
osiadanie, strefa 13 warstewek, zmaxz_{max} = 6,30 m poniżej podstawy s = 12,9 mm ≤ 50 mm ✓
naciski w narożach q0q_0 = 342,6 kPa, 6eB′/B6e'_B/B = 0,249 427,8 / 257,4 kPa, bez odrywania
kzk_z 247,9 / 0,01287 19,3 MN/m³

Wartości kontrolne z testów (foundation.test.ts): dla φ = 30° NqN_q = 18,40, NcN_c = 30,14, NγN_\gamma = 20,09; η(2,2,z=2 m)=0,336\eta(2, 2, z = 2\ \text{m}) = 0{,}336; dla B × L = 2 × 3 m, VdV_d = 600 kN i eB′=B/6e'_B = B/6: qmaxq_{max} = 200 kPa, qminq_{min} = 0.

Normy i źródła

  • PN-EN 1997-1 (Eurokod 7) – wartości obliczeniowe, podejścia DA1/DA2/DA3, załącznik D (nośność), załącznik H (osiadania graniczne);
  • BS 8004 – współczynniki zagłębienia i nachylenia terenu;
  • Buildings Department (Hongkong) 2017 – korekta współczynnika nachylenia terenu przy skarpie;
  • PN-81/B-03020 – naprężenia (metoda punktów środkowych, wzór Steinbrennera), osiadania pierwotne i wtórne, wskaźnik skonsolidowania β;
  • podręcznik GIMSGEO, moduł „Nośność fundamentu” (s. 151–165).

Typowe problemy

Komunikat (dosłownie) Gdzie Przyczyna i co zrobić
„Brak warstw gruntu” pod tabelą warstw tabela pusta lub wiersze bez poprawnego stropu/spągu. Wybierz otwór i kliknij „Pobierz warstwy z otworu” albo wpisz warstwy
„Brak wyników pomiarów – nie można wygenerować karty” nad edytorem, na liście obliczenie nie ma żadnej warstwy – „Podgląd PDF” jest nieaktywny
„Mimośród przekracza B/6 lub L/6 (rdzeń podstawy)” pod tabelą warstw, na karcie wypadkowa poza rdzeniem; zwiększ wymiar fundamentu w kierunku mimośrodu albo przesuń słup (ex, ey)
„Efektywne wymiary podstawy ≤ 0” pod tabelą warstw mimośród ≥ B/2 lub L/2 – nośność nie jest liczona
„Warstwa „nazwa” bez parametrów wytrzymałościowych (φ′ lub su)” pod tabelą warstw warstwa, na której stoi fundament, nie ma ani φ′, ani su; uzupełnij parametry
„H > A′·su – przekroczona nośność na przesuw” karta, kolumna „Vd/Rd” w warunkach bez odpływu Hd>A′su,dH_d > A' s_{u,d} – ici_c nie istnieje; zmniejsz siłę poziomą lub powiększ podstawę
„Osiadanie x mm > 50 mm (EC7, zał. H)” pod tabelą warstw, na karcie przekroczone osiadanie dopuszczalne
„Nie wszystkie warstwy mają M0 – osiadanie może być zaniżone” pod tabelą warstw, na karcie któraś warstwa nie ma M0. Uwaga: ostrzeżenie pojawia się także, gdy brak M0 dotyczy warstwy nad podstawą (np. gleby), która w osiadaniu nie bierze udziału
„Wybierz otwór” komunikat „Pobierz warstwy z otworu” bez wybranego otworu
„Otwór nie ma wydzieleń” komunikat otwór bez warstw – uzupełnij go w module Otwory
„Pobrano n warstw (k bez φ′/su – uzupełnij)” komunikat część warstw nie ma parametrów wytrzymałościowych – uzupełnij je w tabeli lub w warstwach geotechnicznych

Inne uwagi praktyczne:

  • Wykorzystanie > 100% przy małym fundamencie i słabszej warstwie niżej – sprawdź wiersze „Warstwa … (h = …)” w panelu wyników; decydować może warstwa w strefie 2B, a nie warstwa pod podstawą (w przykładzie „III · gp”: 87% wobec 64% w poziomie posadowienia).
  • Brak wiersza „Przesuw” – brak sił poziomych (Hd=0H_d = 0) albo warstwa pod podstawą nie ma ani φ′, ani su.
  • Zmiana zestawu przywraca współczynniki – wybór zestawu nadpisuje wszystkie γ (bez k). Własne wartości wpisz po wyborze zestawu.