6. Otwory wiertnicze
Dokumentowanie otworów wiertniczych – metryka otworu, lokalizacja, warunki wiercenia, tabela warstw z symbolami PN-B-02480 i ISO 14688, zwierciadła wody, próbki, SPT, rdzenie skalne, zarurowanie, konstrukcja i likwidacja otworu, serie własne, zdjęcia z terenu oraz karta dokumentacyjna otworu (PDF, DXF, SVG, PNG).
W aplikacji: Otwory
Wstęp
Moduł „Otwory” służy do dokumentowania otworów wiertniczych (otworów badawczych, piezometrów i studni, profili geotechnicznych) i drukowania ich kart dokumentacyjnych. To moduł, od którego zwykle zaczyna się praca nad zleceniem: opisujesz w nim przewiercone warstwy, zwierciadła wody, pobrane próbki i badania wykonane w otworze, a program na bieżąco rysuje profil i składa kartę.
W otworze zapisujesz:
- metrykę otworu – nazwę (także archiwalną i drugą), datę, status, lokalizację (współrzędne, rzędna, adres, działka), operatora, nadzór, system wiercenia i typ wiertnicy, średnicę rdzeniowania, warunki wiercenia (pogoda, temperatury, pH wody), uwagi;
- warstwy – strop (albo spąg), symbol gruntu wg PN-B-02480:1986 ze składnią domieszek i przewarstwień, barwę, wilgotność, stan, warstwę geotechniczną, parametry dodatkowe, opis makroskopowy wg PN-EN ISO 14688-1, symbol ISO i kolumny własne;
- zwierciadła wody – siedem typów (swobodne, napięte, sączenia, nieustalone i ich połączenia);
- badania w otworze – próbki wody i gruntu, stratygrafię, rdzenie (TCR, SCR, RQD, FI), profil wietrzeniowy i opis skały (PN-EN ISO 14689), SPT, piezometr lub studnię, zarurowanie, konstrukcję otworu i likwidację;
- serie własne – dowolne wykresy „głębokość–wartość” (np. wilgotność, gęstość) rysowane na karcie i przekroju;
- zdjęcia z terenu – z aparatu telefonu albo z pliku, z datą i współrzędnymi, przypięte do otworu, warstwy albo próbki.
Normy, według których działa moduł: PN-B-02480:1986 (symbole i nazwy gruntów, stany), PN-EN ISO 14688-1 i -2 (symbole i opis makroskopowy gruntów), PN-EN ISO 14689 i PN-EN ISO 14689-1 (opis skał, stopień zwietrzenia), BS 5930:2015+A1:2020 oraz Deere (1964) i ISRM (1978) – parametry rdzenia (TCR, SCR, RQD, FI).
Skąd moduł bierze dane. Dane wpisujesz ręcznie, wklejasz z Excela albo kopiujesz z innych otworów. Słowniki podpowiedzi (operatorzy, nadzór, systemy, typy wiertnic, grunty, barwy, geneza, stratygrafia) pochodzą z ustawień organizacji i zlecenia. Domyślny układ współrzędnych, normę i tryb wpisywania głębokości ustawiasz w zakładce „Zlecenie”.
Dokąd oddaje dane. Otwory są podstawą większości pozostałych modułów:
- przekroje geotechniczne – profile otworów, zwierciadła wody, serie własne (rozdział Przekroje geotechniczne),
- sondowania DP i CPT – jako otwór referencyjny (litologia i zwierciadło wody, rozdział Sondowania dynamiczne (DP)),
- próbki gruntu i badania laboratoryjne – próbki są przypisane do otworu po jego nazwie,
- mapa, zestawienia, statystyka, raport zbiorczy, weryfikacja danych – lista otworów z metryką i warstwami,
- karty dokumentacyjne – pojedynczo („Podgląd PDF”) albo zbiorczo (rozdział Generator kart).
Moduł odpowiada rozdziałowi „Karty otworów wiertniczych” podręcznika GIMSGEO. Dane wpisywane w GIMSGEO jako tekst w nawiasach kwadratowych (np. próbki [3,3.5,"NNS"]) w geocore możesz wpisywać tak samo – albo w wygodnym edytorze tabelarycznym.
Układ ekranu
Moduł otwierasz zakładką „Otwory” w pasku zakładek zlecenia (adres /mission/<id zlecenia>/drill-holes). Ekran składa się z trzech paneli: listy otworów po lewej, edytora otworu pośrodku i podglądu profilu po prawej.

- „Otwory” – nagłówek listy z liczbą otworów w zleceniu. Gdy działa wyszukiwanie lub filtr, obok widać „pasujące / wszystkie”.
- „Dodaj” – tworzy nowy, pusty otwór i od razu go otwiera.
- „…” (Akcje) – menu otworu: „Zmień nazwę…”, „Duplikuj…”, „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” (opis w sekcji Kopiowanie, duplikowanie, kosz i historia).
- Kosz (ikona) – usuwa otwór (do kosza zlecenia, z możliwością przywrócenia przez 30 dni).
- „Zobacz na mapie” – zamienia edytor na mapę otworów zlecenia.
- „Podgląd PDF” – otwiera kartę dokumentacyjną bieżącego otworu z panelem opcji karty i eksportem.
- „Generuj karty…” – zbiorcze generowanie kart wielu otworów (rozdział Generator kart).
- „Kopiuj / przenieś…” – kopiowanie lub przenoszenie otworów do innego zlecenia; zaznaczone są otwory widoczne na liście (wg filtru).
- „Kosz” – usunięte otwory zlecenia z możliwością przywrócenia.
- Nazwa otworu i znacznik stanu: „Zakończony” (zielony) albo „W trakcie”.
- „Grupy” – przypisanie otworu do grup danych (np. „Oś A – hala główna”); przypisane grupy widać jako plakietki obok nazwy.
- „Historia” – historia zmian otworu z możliwością przywrócenia wcześniejszej wersji. Obok przycisku wskaźnik autozapisu („Zapisano 14:32”, „Niezapisane zmiany”, „Zapisywanie…”, „Zapisano lokalnie”, „Błąd zapisu”, „Konflikt wersji”).
- „Podgląd profilu” – schematyczny profil otworu: warstwy ze szrafurą i symbolem, głębokości stropów i zwierciadła wody. Dwuklik na warstwie otwiera okno edycji warstwy.
- „Odcienie szarości” – przełącza podgląd profilu na skalę szarości (tylko widok, nie zmienia danych).
Lista otworów. Każdy wiersz pokazuje nazwę, stan („Zakończony” / „W trakcie” albo status badania), podpis „otwór wirtualny” i nazwę archiwalną („arch. …”), jeśli są, oraz ikonę uwag (czerwoną, gdy otworu nie da się wydrukować, pomarańczową przy brakach opisowych). Pomarańczowa ikona chmurki ze strzałką („Czeka na synchronizację – utworzono bez sieci”) oznacza otwór utworzony bez sieci, który czeka na wysłanie.
Gdy na liście jest co najmniej 6 pozycji (albo działa filtr), nad listą pojawiają się:
| Element | Opis |
|---|---|
| „Szukaj…” | wyszukiwanie po nazwie, podpisie i nazwach alternatywnych (archiwalnej, drugiej) |
| Lista statusów | „Wszystkie”, „Z uwagami”, „Bez statusu” (gdy którykolwiek otwór ma status) oraz statusy: „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne” |
| „Filtruj rekordy” (ikona lejka) | filtr zaawansowany: „Grupa”, zakresy „X”, „Y”, „Rzędna” (od–do), „Województwo”, „Powiat”, „Gmina”, „Miasto” oraz sekcja „Zawiera grunt”: „Grunt” (symbol, ISO lub nazwa, np. „T, Pd, torf”), „Grupa” gruntów („Dowolna”, „Grunty spoiste”, „Grunty niespoiste”, „Grunty organiczne”, „Nasypy”, „Skały”, „Nawierzchnie”) i „Głębokość” od–do; „Wyczyść filtr” usuwa wszystkie warunki. Liczba aktywnych warunków widnieje na ikonie lejka. |
Filtr zaawansowany działa też w generatorze kart (przycisk „Zaznacz wg filtra listy”).
Uwagi (ikona przy otworze). Program sprawdza każdy otwór i zgłasza:
| Poziom | Komunikat | Co zrobić |
|---|---|---|
| błąd | „Brak zdefiniowanych warstw – nie można wygenerować karty” | dodaj co najmniej jedną warstwę z symbolem |
| ostrzeżenie | „Otwór wirtualny – warstwy z rysunku przekroju, nie wynik badania (poza statystykami i eksportem AGS)” | otwór utworzony z rysunku przekroju – sprawdź, czy ma trafić do dokumentacji |
| ostrzeżenie | „Brak współrzędnych – badanie nie pojawi się na mapie ani w przekrojach” | uzupełnij X i Y |
| ostrzeżenie | „Rzędna nie została wypełniona” | uzupełnij „Rzędna [m n.p.m.]” |
| ostrzeżenie | „Brak daty badania” | uzupełnij „Data” |
| ostrzeżenie | „Nie podano operatora” | uzupełnij „Operator” |
Menu akcji otworu

- „Zmień nazwę…” – okno „Zmień nazwę otworu”. Powiązania z badaniami i próbkami zostają zachowane: nowa nazwa trafia też do nazw otworu w próbkach gruntu.
- „Duplikuj…” – kopia otworu w tym samym zleceniu.
- „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” – kopia lub przeniesienie do innego zlecenia tej samej organizacji.
Mapa otworów

- „Schowaj mapę” – wraca do edytora (ten sam przycisk co „Zobacz na mapie”).
- Legenda – zielone punkty to otwory „Zakończone”, pomarańczowe – „W trakcie”.
- „Zamknij” – zamyka mapę.
Kliknięcie punktu otwiera otwór w edytorze. Otwory bez współrzędnych nie są rysowane; nad mapą pojawia się wtedy komunikat „N z M otworów nie ma współrzędnych i nie jest pokazanych na mapie.” (albo „Brak współrzędnych – uzupełnij pola X i Y w szczegółach otworów.”, gdy nie ma ich żaden). Współrzędne przeliczane są z układu zlecenia do WGS84.
Dodawanie otworu
Kliknij „Dodaj”. Powstaje pusty otwór (toast „Dodano nowy otwór”; bez sieci: „Utworzono bez sieci – zsynchronizuje się po odzyskaniu połączenia”). Do czasu nadania nazwy lista pokazuje go jako „Otwór” z początkiem identyfikatora. Nowy otwór dostaje:
- tryb wpisywania głębokości z ustawień zlecenia (stropy albo spągi),
- dane domyślne użytkownika – „Operator”, „Nadzór”, „System wiercenia”, „Typ wiertnicy” zapisane w „Ustawienia użytkownika” (zapamiętywane na tym urządzeniu).
Wskazówka. Zmiany zapisują się automatycznie ok. 2 sekundy po ostatniej edycji. Bez internetu trafiają do kolejki i zsynchronizują się później (rozdział Praca w terenie). Nie ma przycisku „Zapisz”.
Wprowadzanie danych
Edytor otworu składa się z rozwijanych sekcji: „Szczegóły otworu”, „Zwierciadła wody”, „Serie własne (wykresy)”, „Zdjęcia z terenu” i tabeli „Warstwy”. Stan rozwinięcia sekcji program zapamiętuje.
Szczegóły otworu – nazwa, data, status, lokalizacja

- „Nazwa otworu” – wymagana, najwyżej 15 znaków (jak w GIMSGEO).
- „Data” – data wykonania wiercenia (kalendarz).
- „Ustaw dla wszystkich otworów” (ikona obok pola) – przepisuje wartość pola do innych otworów zlecenia (opis niżej).
- „Status” – status badania w obiegu dokumentacji.
- „Badanie zakończone” – przełącznik zakończenia wiercenia; decyduje o znaczniku „Zakończony” / „W trakcie” i kolorze punktu na mapie.
- „Szerokość geograficzna” – WGS84; przyjmuje zapis dziesiętny („52,3113”) albo stopnie, minuty, sekundy („52°18′40″N”). Pod polem widać przeliczenie na stopnie, minuty i sekundy.
- „Długość geograficzna” – jak wyżej („21,5880” lub „21°35′17″E”).
- „Wybierz na mapie” – okno z mapą do wskazania punktu.
- „Moja lokalizacja (GPS)” – pobiera położenie z GPS urządzenia (telefon, tablet, laptop).
- „Działka z ULDK” – pobiera numer działki, obręb, gminę, powiat i województwo z usługi ULDK (GUGiK) dla współrzędnych otworu.
- „X [układ]” – współrzędna X w układzie zlecenia (np. PUWG 1992, PUWG 2000 strefa…, WGS84).
- „Y [układ]” – współrzędna Y w układzie zlecenia.
- „Rzędna [m n.p.m.]” – rzędna terenu w punkcie otworu.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Nazwa otworu” | – | numer otworu drukowany na karcie, w przekrojach i zestawieniach | wymagana („Wymagana”), maks. 15 znaków („Maksymalnie 15 znaków”); powiązania z próbkami po nazwie są aktualizowane |
| „Data” | – | data wykonania wiercenia | brak = ostrzeżenie „Brak daty badania”; na karcie „Data wykonania wiercenia” |
| „Status” | – | „Bez statusu”, „Projektowane”, „Surowe dane”, „Przetwarzane”, „Zaakceptowane”, „Archiwalne” | gdy status jest ustawiony, lista pokazuje status zamiast „Zakończony/W trakcie” |
| „Badanie zakończone” | – | wiercenie zakończone / w trakcie | domyślnie wyłączone |
| „Szerokość / Długość geograficzna” | ° | położenie w WGS84 | po zmianie przeliczane są X i Y w układzie zlecenia |
| „X”, „Y” | m (lub °) | współrzędne w układzie zlecenia | brak = ostrzeżenie; poza zakresem układu: „Współrzędne poza typowym zakresem układu …”, zamienione: „Współrzędne wyglądają na zamienione (X ↔ Y) dla układu …” |
| „Rzędna [m n.p.m.]” | m n.p.m. | rzędna terenu | brak lub 0 = ostrzeżenie „Rzędna nie została wypełniona”; potrzebna do przekrojów i serii w rzędnych |
„Moja lokalizacja (GPS)”. Po zgodzie przeglądarki na dostęp do lokalizacji program ustawia współrzędne i pokazuje „Pobrano lokalizację (dokładność ±N m)”. Błędy: „To urządzenie nie udostępnia lokalizacji GPS”, „Brak zgody na dostęp do lokalizacji”, „Nie udało się pobrać lokalizacji”. GPS nie ustawia rzędnej – wpisz ją z niwelacji. Więcej w rozdziale Praca w terenie.
„Działka z ULDK” jest aktywny, gdy X i Y są wpisane. Komunikaty: „Działka …” (sukces), „ULDK: brak działki w tym punkcie (sprawdź współrzędne i układ)”, „Nie udało się połączyć z usługą ULDK (GUGiK)”. Pole „Miasto / miejscowość” nie jest nadpisywane, jeśli było wypełnione.

- Mapa – kliknij miejsce badania. Na mapie widać też pozostałe badania zlecenia (szare punkty).
- Współrzędne wskazanego punktu (stopnie, minuty, sekundy) albo „Nie wybrano punktu”.
- „Zastosuj” – wpisuje punkt; X/Y zostaną przeliczone do układu zlecenia.
Szczegóły otworu – adres, działka, poziomy charakterystyczne

- „Województwo” – lista województw z wyszukiwaniem.
- „Powiat”.
- „Gmina”.
- „Miasto / miejscowość”.
- „Numer działki”.
- „Właściciel działki”.
- „Kilometraż” – dla obiektów liniowych, np. „1+123”.
- „Dodatkowe informacje” – opis miejsca, np. „przy przepuście, przy filarze nr 3”.
- „Odniesienie” – poziom charakterystyczny podany jako „głębokość” albo „rzędna”.
- „Wartość [m]” – głębokość [m p.p.t.] albo rzędna [m n.p.m.].
- „Opis” – podpis poziomu, np. „niweleta”.
- „Kolor” – kolor linii poziomu.
- „Usuń poziom” (ikona kosza).
- „Dodaj poziom charakterystyczny” – nowy wiersz (domyślnie głębokość 1 m).
Poziomy charakterystyczne (np. niweleta, poziom posadowienia) są rysowane jako linie na wykresach głębokościowych. Poziom podany rzędną program przelicza na głębokość od rzędnej otworu.
Ustaw dla wszystkich otworów
Przy polach „Data”, „Operator”, „Nadzór”, „System” i „Typ” jest ikona „Ustaw dla wszystkich otworów”. Otwiera okno „Ustaw dla otworów” z bieżącą wartością pola. Przycisk jest nieaktywny, gdy zlecenie ma tylko jeden otwór („Zlecenie ma tylko jeden otwór”).

- „Wszystkie pozostałe otwory (N)” – wartość trafi do wszystkich innych otworów zlecenia.
- „Wybrane otwory” – rozwija listę otworów z polami wyboru.
- „Wszystkie” / „Żadne” – zaznacza lub odznacza wszystkie otwory listy.
- „Tylko puste pola (nie nadpisuj wpisanych wartości)” – zmienia tylko otwory, w których pole jest puste.
- Podsumowanie – ile otworów zostanie zmienionych (np. „Nie wybrano otworów.”).
- „Ustaw” – zapisuje; toast „Ustawiono „Data” w N otworach”.
Inne nazwy, wiercenie, warunki wiercenia

- „Nazwa archiwalna” – nazwa otworu w dokumentacji źródłowej (np. archiwalnej).
- „Nazwa druga” – druga nazwa (np. numer wykonawcy).
- „Operator” – operator sprzętu.
- „Dodaj do słownika” (+) – dopisuje wpisaną wartość do słownika organizacji („Dodano „…” do słownika”); będzie podpowiadana w kolejnych badaniach.
- „Ustaw dla wszystkich otworów” – jak wyżej.
- „Nadzór” – nadzór geologiczny.
- „System” – system wiercenia (np. „Wiercenie mechaniczne”).
- „Typ” – typ wiertnicy.
- „Średnica rdzeniowania (koronka)” – kod koronki z listy (AQ, BQ, NQ, HQ, PQ) albo średnica w mm.
- „Warunki atmosferyczne”.
- „Temperatura powietrza [°C]”.
- „Temperatura wody [°C]”.
- „pH wody”.
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Nazwa archiwalna” | – | nazwa z dokumentacji źródłowej | maks. 60 znaków; widoczna na liście jako „arch. …”, przeszukiwana; szablon karty może drukować ją w nagłówku zamiast nazwy |
| „Nazwa druga” | – | dodatkowa nazwa | maks. 60 znaków; jak wyżej |
| „Operator” | – | operator sprzętu | podpowiedzi ze słownika organizacji; brak = ostrzeżenie; na karcie „Operator sprzętu” |
| „Nadzór” | – | nadzór geologiczny | podpowiedzi ze słownika; na karcie „Nadzór geologiczny” |
| „System” | – | system wiercenia | na karcie „System wiercenia” |
| „Typ” | – | typ wiertnicy | na karcie „Typ wiertnicy” |
| „Średnica rdzeniowania (koronka)” | mm | kod koronki albo liczba | AQ = 27,0 mm, BQ = 36,4 mm, NQ = 47,6 mm, HQ = 63,5 mm, PQ = 85,0 mm (nominalna średnica rdzenia, opis pod polem: „Rdzeń 47,6 mm”); inna wartość: „Podaj kod AQ–PQ albo średnicę w mm” |
| „Warunki atmosferyczne” | – | tekst dowolny | na karcie w stopce „Warunki wiercenia”: „pogoda: …” |
| „Temperatura powietrza [°C]” | °C | liczba (przecinek lub kropka) | ostrzeżenie „Podaj liczbę, np. 12,5” |
| „Temperatura wody [°C]” | °C | temperatura wody w otworze | jak wyżej; bez zwierciadła wody opis „Otwór nie ma zwierciadła wody – pomiar dotyczy wody w otworze” |
| „pH wody” | – | pH wody w otworze | „Podaj liczbę, np. 7,2”; poza zakresem: „pH w zakresie 0–14” |
Ostrzeżenia warunków wiercenia nie blokują zapisu. Na karcie wpisane wartości tworzą linię „Warunki wiercenia: pogoda: …; temperatura powietrza: 12,5 °C; temperatura wody: …; pH wody: …” (po angielsku: weather, air temperature, water temperature, water pH).
Badania – próbki, stratygrafia, rdzenie, SPT, piezometr, zarurowanie, konstrukcja, likwidacja
Sekcja „Badania” zawiera jedenaście pól w formacie GIMSGEO. Każde pole to tekst, który możesz wpisać lub wkleić ręcznie, albo otworzyć edytor tabelaryczny przyciskiem z ikoną tabeli („Otwórz edytor”). Puste pole pokazuje przykład zapisu. Błędny zapis jest pokazywany pod polem na czerwono, ale nie blokuje zapisu – na karcie takie pole jest pomijane.

- „Próbki wody”.
- „Próbki gruntu”.
- „Stratygrafia”.
- „Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI (dla skał)”.
- „Profil wietrzeniowy (PN-EN ISO 14689-1)”.
- „Opis skały – wytrzymałość, nieciągłości (ISO 14689)”.
- „SPT”.
- „Piezometr / studnia”.
- „Zarurowanie”.
- „Konstrukcja otworu (studnia, piezometr, sonda)”.
- „Likwidacja otworu (puste = wg reguł)”.
- „Edytor: …” – przycisk edytora tabelarycznego przy każdym polu.
Zapis pól (kolejne pozycje w nawiasach kwadratowych, rozdzielone przecinkiem; teksty w cudzysłowie; kropka dziesiętna):
| Pole | Przykład zapisu | Kolumny edytora | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Próbki wody” | [5,"Próbka1"], [7,"Próbka2"] |
„Głębokość [m]”, „Oznaczenie” | na karcie kolumna „Próbki wody [m]” |
| „Próbki gruntu” | [3,3.5,"NNS"], [5,5,"A"] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Rodzaj próbki” | rodzaj np. NNS, NW, A; na karcie kolumna „Rodzaj i głębokość próbki gruntu” (patrz też Próbki gruntu) |
| „Stratygrafia” | [0,7,"holocen"], [7,10,"plejstocen"] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Wydzielenie” | podpowiedzi ze słownika stratygrafii zlecenia |
| „Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI” | [2,3,95,80,65,4], [3,5,100,null,80,null] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „TCR [%]”, „SCR [%]”, „RQD [%]”, „FI [1/m]” | null lub puste = brak oznaczenia; dawny zapis GIMSGEO [2,3,65] (od, do, RQD) jest nadal przyjmowany |
| „Profil wietrzeniowy” | [0,4.5,"1",""], [4.5,5.9,"2",""] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Stopień zwietrzenia”, „Uwagi” | stopnie 0–5 (tabela niżej) |
| „Opis skały” | [5.2,6.4,"R3",150,35,"spękania z wypełnieniem ilastym"] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Klasa wytrzymałości”, „Rozstaw nieciągłości [mm]”, „Kąt zapadania [°]”, „Uwagi (nieciągłości)” | klasa R0–R6 (może być pusta), kąt 0–90° |
| „SPT” | [6,15,20,23], [9,19,21,19] |
„Głębokość [m]”, „N 0–15 cm”, „N 15–30 cm”, „N 30–45 cm” | głębokość początku badania i liczby uderzeń na kolejne 15 cm |
| „Piezometr / studnia” | 4,1.5,1.5,75,110,0.5,"p",0.02,3,0.000015,0.001,28 |
okno z 12 polami (niżej) | zapis bez nawiasów, jak w GIMSGEO |
| „Zarurowanie” | [0,6,168,"stalowa"], [6,12,127,""] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Średnica [mm]”, „Uwagi” | średnica ≥ 1 mm |
| „Konstrukcja otworu” | ["P1",0,3,"nadfiltrowa",50,"PVC",""], ["P1",3,5,"filtr",50,"PVC","Filtr szczelinowy"] |
„Konstrukcja”, „Od [m]”, „Do [m]”, „Element”, „Średnica [mm]”, „Materiał”, „Opis” | kilka konstrukcji w jednym otworze (np. studnia i piezometr) rozróżnia nazwa w kolumnie „Konstrukcja” |
| „Likwidacja otworu” | [0,0.3,"urobek"], [0.3,2,"korek iłowy"] |
„Od [m]”, „Do [m]”, „Materiał” | puste = odcinki wyznaczane z reguł organizacji (patrz Interpretacja) |
Edytor tabelaryczny. Wspólny dla wszystkich pól serii:

- Nagłówki kolumn – zgodne z tabelą wyżej.
- „Usuń pozycję N” (ikona kosza) – usuwa wiersz.
- „Dodaj pozycję” – nowy pusty wiersz.
- „Zapisz” – sprawdza dane i zapisuje je do pola w formacie tekstowym. „Anuluj” zamyka okno bez zmian.
Kolumny z listą (np. „Element”, „Stopień zwietrzenia”, „Klasa wytrzymałości”) mają rozwijaną listę „Wybierz” z pozycją „— brak —” dla wartości opcjonalnych. Jeśli tekst w polu był błędny, edytor startuje od pustej listy z komunikatem „Obecny zapis jest niepoprawny – edytor startuje od pustej listy.”
Komunikaty edytora i pola (dosłownie z programu):
- „Uzupełnij wszystkie wartości liczbowe”,
- „Pozycja N: oczekiwano K wartości w nawiasie []. Przykład: …”,
- „Pozycja N: „Od [m]” musi być liczbą”, „… nie może być mniejsze niż 0”, „… nie może być większe niż 100”,
- „Pozycja N: „Element” – nieznana wartość „…” (dozwolone: …)”,
- rdzenie: „podaj co najmniej jedną z wartości TCR, SCR, RQD, FI”, „SCR nie może być większe niż TCR”, „RQD nie może być większe niż SCR”, „RQD nie może być większe niż TCR”.
Rdzenie, profil wietrzeniowy i opis skały mają dodatkowe przyciski wypełniania odcinków:

- Kolumny „Od [m]”, „Do [m]”, „TCR [%]”, „SCR [%]”, „RQD [%]”, „FI [1/m]”.
- „Dodaj pozycję”.
- „Wypełnij z litologii” – tworzy odcinki równe warstwom otworu (zastępuje pozycje w oknie); nieaktywny, gdy otwór nie ma warstw.
- „Od [m]” – głębokość początku wypełniania (domyślnie 0; biegi rdzeniowania zwykle nie zaczynają się od 0 m).
- „Bieg [m]” (w rdzeniach) / „Krok [m]” (w pozostałych seriach) – długość odcinka (domyślnie 1).
- „Wypełnij w równych odstępach” – odcinki co „Bieg” od „Od” do końca profilu (zastępuje pozycje w oknie). Błędy: „Podaj głębokość „Od” od 0 do mniej niż N m”, „Podaj krok większy od 0 (najwyżej 200 odcinków)”.
- „Parametry rdzenia – BS 5930:2015+A1:2020, ISO 14689:2017; RQD – Deere (1964), ISRM (1978)” – rozwijana ściągawka z definicjami (patrz Interpretacja).

- Kolumny opisu skały.
- „Klasy wytrzymałości i rozstawu nieciągłości – EN ISO 14689-1:2003 tab. 5 (ISO 14689:2017); oznaczenia R0–R6 wg ISRM (1981)” – ściągawka z klasami. Skala „R1–R7” z aplikacji Geoaid nie jest przeliczana – wpisz klasę wg normy.
Piezometr / studnia ma osobne okno z polami:

- „Rodzaj” – „Piezometr” albo „Studnia”.
| Pole | Jednostka | Opis |
|---|---|---|
| „Głębokość do góry filtra” | m | strop filtra |
| „Długość filtra” | m | |
| „Długość rury podfiltrowej” | m | |
| „Średnica piezometru/studni” | mm | |
| „Średnica rury osłonowej (0 = brak)” | mm | |
| „Położenie kryzy” | m n.p.t. | |
| „Rodzaj” | – | „Piezometr” ("p") albo „Studnia” ("s") |
| „Wydatek studni” | m³/h | |
| „Depresja w studni” | m | |
| „Współczynnik filtracji” | m/s | |
| „Wydatek jednostkowy” | m³/s·m | |
| „Promień leja depresji” | m |
Puste pola liczbowe zapisują się jako 0. Wyczyszczenie wszystkich pól usuwa piezometr. Każda wartość musi być nieujemną liczbą („„…” musi być nieujemną liczbą”).
Elementy konstrukcji otworu (kolumna „Element”): „Obudowa zabezpieczająca”, „Rura osłonowa”, „Rura nadfiltrowa”, „Filtr”, „Rura podfiltrowa”, „Obsypka żwirowa”, „Zasyp urobkiem”, „Korek uszczelniający”, „Sonda geotermalna (U-rurka)”, „Głowica”. Na karcie konstrukcja rysuje się jako schemat z ponumerowanymi elementami i legendą pod profilem.
Karta otworu i uwagi
Ostatnia część „Szczegółów otworu” to ustawienia karty przypisane do tego otworu:

- „Rodzaj otworu” – „Otwór badawczy”, „Piezometr / studnia”, „Profil geotechniczny”. Rodzaj wybiera domyślny szablon karty, jeśli w zleceniu ustawiono szablony wg rodzaju (rozdział Generator kart).
- „Szablon karty” – „Domyślny (…)” albo konkretny szablon: wbudowany (oznaczony „wbudowany”) lub szablon organizacji.
- „Skala karty” – „Z szablonu (1:N)”, „1:50”, „1:100”, „1:200”, „1:500”.
- „Zakres głębokości karty” – „Z szablonu (…)”, „Pełna (wszystkie kolumny, z badaniami)”, „Do spągu otworu (bez badań)”, „Od–do” (z polami „Głębokość od [m]” i „Głębokość do [m]”; puste „do” = pełna).
- „Uwagi” – uwagi do otworu; mogą być drukowane w stopce karty (zależnie od szablonu).
Kolejność wyboru szablonu karty: szablon przypisany do otworu → szablon dla rodzaju otworu (ustawienie zlecenia) → domyślny szablon zlecenia → domyślny szablon organizacji → wbudowany „Standard”. Skala i zakres głębokości przypisane do otworu mają pierwszeństwo przed szablonem.
Zwierciadła wody
Sekcja „Zwierciadła wody” (z liczbą zwierciadeł w nagłówku) zastępuje pole „zw. wody” z GIMSGEO.

- „Typ zwierciadła” – lista typów (niżej).
- „Głębokość [m]” – dla typów dwugłębokościowych pole zmienia się na „Głębokość od [m]” i pojawia się „Głębokość do [m]”.
- „Dodaj” – dopisuje zwierciadło do listy.
- „Edytuj zwierciadło” (ołówek) – okno „Edytuj zwierciadło wody” z tymi samymi polami i przyciskami „Anuluj” / „Zapisz”.
- „Usuń zwierciadło” (kosz) – z potwierdzeniem „Usunąć zwierciadło wody?”.
- „Pokaż legendę typów” / „Ukryj legendę typów” – rysunki symboli wszystkich typów.

| Symbol (lista) | Opis | Głębokości | Symbol na karcie |
|---|---|---|---|
| zw | zwierciadło swobodne | jedna | zw |
| zw2 | zwierciadło napięte / swobodne | od–do (nawiercone – ustabilizowane) | zw |
| zn | zwierciadło napięte | od–do | zn |
| s | sączenia | jedna | s |
| nu | zwierciadło nieustalone | jedna | nu |
| nus | zwierciadło nieustalone / sączenie | jedna | nus |
| zns | zwierciadło napięte / sączenie | od–do | zns |
Komunikaty: „Wybierz typ zwierciadła”, „Głębokość „od” musi być liczbą ≥ 0”, „Typ „…” wymaga podania głębokości „do””, „Głębokość „do” musi być liczbą”, „Głębokość „do” musi być większa niż „od””.
Zwierciadła rysują się w podglądzie profilu, w kolumnie „Poziom zwierciadła wody [m p.p.t.]” karty i na przekrojach. Najpłytsze zwierciadło wyznacza strefę uszczelnienia w regułach likwidacji otworu.
Serie własne (wykresy)
Sekcja „Serie własne (wykresy)” pozwala dodać do otworu dowolne serie „głębokość–wartość” – wilgotność, gęstość, wyniki badań terenowych itp. Serie trafiają do kolumny wykresu na karcie (kolumna „Wykres badania” w szablonie) i na przekrój. Sekcja jest domyślnie zwinięta.

- Lista serii – kolor, nazwa, jednostka, liczba punktów („N pkt”) i przycisk „Edytuj” / „Zwiń” (dla przeglądających – „Pokaż”).
- „Dodaj serię” – tworzy serię „Nowa seria” z kolejnym kolorem palety.
- „Nazwa” – nazwa serii (legenda wykresu).
- „Jednostka” – podpowiedzi: %, kPa, MPa, kN/m³, g/cm³, mm, -.
- „Oś” – „Głębokość [m p.p.t.]” albo „Rzędna [m n.p.m.]”. Przy rzędnych otwór musi mieć rzędną, inaczej pojawia się „Podaj rzędną otworu, żeby seria była rysowana”.
- „Kolor” – kolor linii serii.
Pod polami jest tabela punktów „Głębokość [m]” (albo „Rzędna [m n.p.m.]”) i „Wartość [jednostka]”. Wklej do niej z Excela dwie kolumny (głębokość, wartość) albo zaimportuj plik.

- „Importuj z pliku…” – okno „Import punktów serii”.
- „Usuń serię” – z potwierdzeniem „Usunąć serię „…”?” („Seria trafi do kosza zlecenia.”).
Seria zapisuje się automatycznie. Przy błędach w punktach zamiast wskaźnika zapisu widać „Nie zapisano – popraw błędy”.

- „Wybierz plik…” – plik CSV, XLSX lub JSON z kolumnami głębokości (lub rzędnej) i wartości.
Po wczytaniu pliku wybierasz „Kolumna głębokości” (albo „Kolumna rzędnej”), „Kolumna wartości”, „Oś” oraz tryb: „Zastąp punkty” albo „Dołącz do istniejących (oś serii: …)”. Okno pokazuje „Punktów: N” (przy dołączaniu „po połączeniu: M”), „pominięto puste wiersze: K”, pierwsze 10 punktów i błędy. Seria może mieć najwyżej 20 000 punktów („Seria może mieć maksymalnie 20000 punktów.”). Punkty są sortowane po głębokości, głębokość zaokrąglana do 1 mm, a powtórzona głębokość – zastępowana ostatnią wartością.
Zdjęcia z terenu
Sekcja „Zdjęcia z terenu” przechowuje zdjęcia otworu, warstw i próbek z datą i współrzędnymi (z EXIF albo z lokalizacji telefonu).

- „Pokaż” – „Wszystkie zdjęcia otworu” albo zdjęcia jednej warstwy („Warstwa 0,3–1,8 m (N)”). Nowe zdjęcia dodane przy wybranej warstwie są do niej przypinane.
- „Zrób zdjęcie” – na telefonie otwiera aparat (tylny); brak współrzędnych w EXIF uzupełnia lokalizacja telefonu.
- „Dodaj z pliku…” – wybór jednego lub wielu plików JPG, PNG, WEBP.
- Miniatura – data i godzina wykonania, ikona pinezki (zdjęcie ma współrzędne), opis i przypięcie (np. „Warstwa 0,3–1,8 m”, „Próbka …”).
Zasady przetwarzania zdjęć (szczegóły w rozdziale Praca w terenie):
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Formaty | JPG, PNG, WEBP (HEIC nie jest obsługiwany: „Format HEIC nie jest obsługiwany – ustaw w aparacie zapis JPG”) |
| Maks. rozmiar pliku źródłowego | 25 MB („Maksymalny rozmiar pliku: 25 MB”) |
| Zmniejszanie | dłuższy bok do 1600 px, zapis JPEG (jakość 0,82, a gdy plik za duży – 0,6) |
| Data | z EXIF (DateTimeOriginal) albo z daty pliku – oznaczenie „(z EXIF)” / „(data pliku)” |
| Współrzędne | z EXIF albo (przy „Zrób zdjęcie”) z lokalizacji telefonu z dokładnością ±m; bez lokalizacji: „Zdjęcie zapisano bez współrzędnych (brak lokalizacji)” |
| Opis domyślny | nazwa pliku bez rozszerzenia (maks. 200 znaków) |

- „Poprzednie” – poprzednie zdjęcie (także strzałka ← na klawiaturze).
- „Następne” – następne zdjęcie (strzałka →).
- „Opis” – podpis zdjęcia; zapis po opuszczeniu pola lub Enter.
- „Przypnij do warstwy” – „Cały otwór”, warstwa albo próbka otworu.
- „Data wykonania” – z oznaczeniem źródła daty.
- „Współrzędne” – szerokość i długość (np. „52,193400° N, 21,012200° E”), źródło i odnośnik „Pokaż na mapie” (OpenStreetMap). Niżej, jeśli są: „Wysokość [m n.p.m.]” (z EXIF), „Rozmiar” i „Plik”.
- „Usuń zdjęcie” – do kosza zlecenia, z potwierdzeniem.
- „Pobierz” – zapis pliku JPG na dysk.
Zdjęcia warstwy otworzysz też z tabeli warstw: ikona aparatu z liczbą zdjęć przy numerze wiersza albo „Zdjęcia warstwy…” w menu wiersza (okno „Zdjęcia z terenu – Warstwa …”). Jeśli wiersz nie ma stropu i gruntu, program prosi: „Przed dodaniem zdjęć podaj strop i grunt warstwy”.
Warstwy
Tabela „Warstwy” odpowiada kolumnom „Od”, „Symbol”, „Barwa”, „Wilgotność”, „Stan gruntu”, „Warstwa”, „Parametry dodatkowe” edytora GIMSGEO. Liczba obok nagłówka to liczba wierszy z głębokością.

- „Warstwy” – nagłówek z liczbą warstw.
- „Pełne nazwy” – pokazuje w komórkach pełne nazwy zamiast skrótów (symbol, barwa, stan). Ustawienie pamiętane na urządzeniu.
- „Skróty” – ściągawka skrótów klawiszowych tabeli.
- „Wpisuję spągi” – tryb wpisywania głębokości spągów zamiast stropów.
- „Kopiuj z otworu…” – kopiowanie warstw z innego otworu zlecenia.
- „Uzupełnij ISO” – wpisuje symbole ISO 14688 ze słownika w warstwach bez symbolu ISO.
- „Kolumny” – ukrywanie i pokazywanie kolumn (licznik „widoczne/wszystkie”, gdy coś jest ukryte).
- „Kolumna” – dodanie kolumny własnej.
- Nagłówki kolumn – szerokość zmienisz, przeciągając krawędź nagłówka; menu kolumny otwiera się ikoną przy nagłówku (kolumny poza „Od [m]” i „Symbol”).
- „Akcje wiersza N” (…) – menu wiersza.
- Podpowiedź pod tabelą – przypomina sposób wpisywania w bieżącym trybie.
Kolumny tabeli:
| Kolumna | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „#” | – | numer wiersza; ikona aparatu z liczbą zdjęć warstwy | |
| „Od [m]” | m | strop warstwy | liczba ≥ 0 (przecinek lub kropka), zaokrąglana do 1 mm; zawsze widoczna |
| „Do [m]” | m | spąg warstwy | wyliczany ze stropu kolejnego wiersza; edytowalny w trybie „Wpisuję spągi” |
| „Miąższość [m]” | m | Do − Od | wyliczana, zaokrąglona do 0,01 m |
| „Symbol” | – | symbol gruntu wg PN-B-02480 ze składnią (+, //, /, ( )) | zawsze widoczna; podpowiedzi; ostrzeżenia składni |
| „Barwa” | – | symbol barwy (np. „z”, „jbr”) albo pełna nazwa | podpowiedzi z listy barw i barw własnych |
| „Wilgotność” | – | s, mw, w, m, nw | tekst |
| „Stan” | – | stan gruntu: niespoiste b.ln, ln, szg, zg, bzg; spoiste pł, b.mpl, mpl, pl, tpl, pzw, zw | zapis złożony z „/” i „//” – ostrzeżenia niżej |
| „Warstwa” | – | numer/nazwa warstwy geotechnicznej (np. „II”) | na karcie kolumna „Warstwa geotechniczna” |
| „Parametry dodatkowe” | – | parametry warstwy w formacie GIMSGEO "M":["85","MPa"] |
edytor w oknie warstwy (zakładka „Parametry”) |
| kolumny własne | – | dodane przyciskiem „Kolumna” | drukują się na karcie |
Wpisywanie warstw (tryb stropów, domyślny). Wpisz głębokość stropu w ostatnim (pustym) wierszu „nowa…”, aby dodać warstwę. „Do” i „Miąższość” liczą się same ze stropów kolejnych warstw. Wiersz z samą głębokością (bez symbolu) oznacza koniec otworu – jak dodatkowa głębokość spągu w kolumnie „Od” w GIMSGEO. Jeśli koniec otworu nie jest podany, ostatnia warstwa ma na profilu i karcie umowną miąższość 2 m.

- „Pełne nazwy” włączone – w kolumnie „Symbol” widać nazwy gruntów (np. „Piasek z domieszką: żwir”), w „Barwa” – nazwy barw, w „Stan” – pełne nazwy stanów.
Tryb „Wpisuję spągi”. Zamiast stropów wpisujesz spągi w kolumnie „Do”; „Od” kolejnej warstwy uzupełnia się sam (edytowalne jest tylko „Od” pierwszego wiersza). Zapisane dane się nie zmieniają – to tylko sposób wpisywania. Domyślny tryb dla nowych otworów ustawisz w ustawieniach zlecenia.

- „Wpisuję spągi” – przełącznik trybu.
- „Do [m]” – w tym trybie edytowalna kolumna spągu.
- Podpowiedź: „Wpisz symbol i głębokość spągu („Do”) – „Od” kolejnej warstwy uzupełni się sam. Wiersz z samym „Od” (bez symbolu) oznacza koniec otworu.”
Składnia symboli gruntów
Grunty wpisujesz skrótami (tabela Dostępne grunty i skały). Symbole możesz łączyć jak w GIMSGEO:
| Zapis | Znaczenie | Opis na karcie |
|---|---|---|
p+ż (lub p+z) |
domieszka – piasek z domieszką żwiru | „Piasek z domieszką: żwir” |
p//i |
przewarstwienia – piasek z przewarstwieniami iłu | „Piasek z przewarstwieniami: ił” |
p/i |
pogranicze – grunt na pograniczu piasku i iłu | „Piasek na pograniczu z: ił” |
nb(ps+z) |
opis uzupełniający w nawiasie | „Nasyp budowlany (piasek średni z domieszką: żwir)” |
Szrafura i kolor warstwy wynikają z pierwszego (głównego) symbolu. W jednym zapisie używaj tylko jednego rodzaju modyfikatora. Ostrzeżenia w komórce (trójkąt z podpowiedzią):
- „Brak głównego symbolu gruntu”,
- „Użyj tylko jednego modyfikatora (+, //, lub /)”,
- „Niezamknięte nawiasy”,
- „Nieznany symbol gruntu – warstwa nie pojawi się na profilu”.

- Ikona ostrzeżenia w komórce – najedź kursorem, by zobaczyć treść.
Ostrzeżenia kolumny „Stan” (zapis złożony, np. tpl/pl – na pograniczu, zg//szg – przewarstwiony): „Niepełny zapis stanu – brak kodu przy „/””, „Nieznany kod stanu: „…””, „Na pograniczu podaje się dwa stany”, „Powtórzony stan „…””, „Stany z różnych grup (niespoisty i spoisty): „…””, „Stany „…” nie są sąsiednie”. Pojedynczy nieznany kod nie daje ostrzeżenia.
Inne ostrzeżenia głębokości: „Głębokość powinna być większa niż w poprzedniej warstwie”, „Brak głębokości – ten wiersz nie zostanie zapisany”, w trybie spągów „Spąg powinien być większy niż strop warstwy”. Wpisanie liczby ujemnej lub tekstu w komórce głębokości jest odrzucane („Podaj nieujemną liczbę, np. 1,5”).
Podpowiedzi
Podczas pisania w kolumnach „Symbol” i „Barwa” pojawia się lista podpowiedzi: skrót i pełna nazwa. Lista jest sortowana: najpierw dokładne dopasowanie skrótu, potem skróty zaczynające się od wpisanego tekstu, potem dopasowania w nazwie; wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia (wpisanie „zwir” znajdzie „Żwir”).

- Edytowana komórka – po wpisaniu
p+podpowiedzi dotyczą tylko ostatniego członu (po+,/,//lub(); wybór zastępuje tylko ten człon. Pod listą przypomnienie składni: „+ domieszka · // przewarstwienie · / pogranicze · ( ) opis”.
Strzałki ↑↓ wybierają podpowiedź, Enter lub Tab ją wstawia, Esc zamyka listę. Grunty ukryte przez organizację w słowniku nie są podpowiadane (chyba że już występują w polu).
Klawiatura i schowek

| Klawisz | Działanie |
|---|---|
| ↑ ↓ ← → | przejście między komórkami |
| Enter / F2 / dwuklik | edycja komórki |
| pisanie | nadpisanie zawartości |
| Enter / Tab | zatwierdź i przejdź dalej (Enter – w dół, Tab – w prawo, Shift+Tab – w lewo) |
| Esc | anuluj edycję |
| Delete (także Backspace) | wyczyść komórkę |
| Ctrl+V | wklej blok (np. z Excela) |
| Ctrl+Z / Ctrl+Y | cofnij / ponów (także Ctrl+Shift+Z) |
| Home / End | pierwsza / ostatnia kolumna (z Ctrl – pierwszy / ostatni wiersz) |
| Ctrl+C | kopiuje wartość aktywnej komórki |
Na Macu zamiast Ctrl działa Cmd.
Wklejanie z Excela. Zaznacz w arkuszu blok komórek (np. kolumny Od, Symbol, Barwa, Wilgotność, Stan) i skopiuj. W tabeli kliknij komórkę, od której ma się zacząć wklejanie, i naciśnij Ctrl+V. Blok wypełnia kolejne kolumny w prawo (z pominięciem kolumn wyliczanych „Do” i „Miąższość”; w trybie spągów – z pominięciem „Od”) i kolejne wiersze w dół; wiersze spoza tabeli są dopisywane. Program potwierdza „Wklejono N × M komórek”; niepoprawne głębokości są pomijane („Pominięto K niepoprawnych głębokości”), a gdy wszystkie są błędne: „Niepoprawna głębokość – podaj nieujemną liczbę”.
Wskazówka. Kolejność kolumn w arkuszu dopasuj do kolejności widocznych kolumn tabeli. Zbędne kolumny ukryj przyciskiem „Kolumny” – wklejanie pomija kolumny ukryte.
Menu wiersza

- „Zdjęcia warstwy…” – galeria zdjęć tej warstwy.
- „Edytuj warstwę…” – okno „Edycja warstwy” (dla przeglądających: „Szczegóły warstwy…”).
- „Wstaw wiersz powyżej”.
- „Wstaw wiersz poniżej”.
- „Usuń wiersz”.
Kolumny – ukrywanie, kolumny własne

- „Znajdź kolumnę…” – filtr listy kolumn; przy każdej kolumnie przełącznik widoczności („Brak kolumn”, gdy nic nie pasuje).
- „Ukryj wszystkie” – ukrywa wszystkie kolumny poza „Od [m]” i „Symbol”.
- „Pokaż wszystkie”.
Ukryte kolumny są pamiętane dla użytkownika na tym urządzeniu – dla wszystkich otworów i zleceń. Ukrycie kolumny nie usuwa danych i nie wpływa na kartę.
Kolumna własna – przycisk „Kolumna” otwiera okno „Nowa kolumna” („Kolumna pojawi się w tabeli warstw tego otworu.”):

- „Nazwa kolumny” – litery, cyfry i spacje (także
.,-,/), maks. 20 znaków. Błędy: „Podaj nazwę kolumny.”, „Dozwolone są litery, cyfry, spacje oraz . - /”, „Kolumna o tej nazwie już istnieje.” - „Dodaj” – toast „Dodano kolumnę „…””.
Kolumny własne należą do otworu (kopiują się przy duplikowaniu i kopiowaniu warstw) i drukują się na karcie w kolumnie „Kolumny własne z tabeli warstw” – osobna kolumna dla każdej kolumny własnej z danymi.

- „Przesuń w lewo”.
- „Przesuń w prawo”.
- „Ukryj” – jak w oknie „Kolumny”.
- „Usuń kolumnę” – gdy kolumna zawiera wartości, program pyta „Usunąć kolumnę „…”?” („Kolumna zawiera wartości – zostaną usunięte ze wszystkich warstw tego otworu.”).
Kopiuj z otworu
Przycisk „Kopiuj z otworu…” wstawia blok warstw innego otworu zlecenia (np. sąsiedniego, o podobnym profilu). Kopiowane są tylko warstwy – „Dane otworu (nazwa, lokalizacja, szczegóły) się nie kopiują.”

- „Otwór źródłowy” – otwory zlecenia z co najmniej jedną warstwą („W zleceniu nie ma innych otworów z warstwami.”, gdy brak).
- „Zakres od [m]” – początek zakresu w otworze źródłowym (puste = „początek”).
- „do [m]” – koniec zakresu (puste = „koniec”).
- „Wstaw od [m]” – głębokość wstawienia w otworze docelowym (puste = „jak w źródle”).
- Podsumowanie – „Zakres źródła: … – …; w otworze …: … – …”, „Kopiowane warstwy: N; zastąpione warstwy otworu …: M”, „Dodane kolumny własne: …”.
- „Kopiuj” – toast „Skopiowano warstwy: N”.
Zasady: warstwa przecięta granicą zakresu jest przycinana; blok zastępuje w otworze docelowym przedział [wstaw od, wstaw od + długość zakresu); warstwa docelowa przecięta dolną granicą bloku zaczyna się od nowa na tej granicy. Brakujące kolumny własne źródła są dopisywane. Błędy: „Otwór źródłowy nie ma warstw”, „Otwór źródłowy ma błędną kolejność głębokości”, „Popraw kolejność głębokości w otworze docelowym”, „Głębokość „od” musi być mniejsza niż „do””, „W zadanym zakresie nie ma warstw”, „Niepoprawna głębokość – podaj nieujemną liczbę”.
Uzupełnij ISO
Przycisk „Uzupełnij ISO” wpisuje symbol ISO 14688 ze słownika gruntów (wg frakcji głównej, np. pd → FSa) w warstwach, które nie mają symbolu ISO. Z wciśniętym Shift nadpisuje symbole we wszystkich warstwach. Toast: „Uzupełniono symbole ISO w N warstwach” albo „Wszystkie warstwy mają już symbol ISO”. Symbol bez wpisu i tak drukuje się ze słownika – przycisk przydaje się, gdy chcesz go potem poprawić ręcznie.
Edycja warstwy (okno warstwy)
Okno „Edycja warstwy” otworzysz z menu wiersza („Edytuj warstwę…”), dwuklikiem warstwy w „Podglądzie profilu” albo kliknięciem warstwy na karcie w „Podglądzie PDF”. Zmiany zapisują się razem z otworem po kliknięciu „Zapisz”.

- „Dane podstawowe” – zakładka podstawowa.
- „Dane uzupełniające” – geneza, stratygrafia, opis na karcie itp.
- „Opis makroskopowy (ISO 14688)” – cechy z rozpoznania makroskopowego.
- „Parametry” – parametry dodatkowe warstwy.
- „Strop warstwy [m]” – błąd „Podaj nieujemną liczbę” blokuje „Zapisz”.
- „Symbol” – z podpowiedziami jak w tabeli.
- „Klawiatura: symbol gruntu” – klawiatura ekranowa (wygodna na tablecie).
- „Barwa” – z podpowiedziami i klawiaturą.
- „Wilgotność” – z klawiaturą.
- „Stan” – z klawiaturą; pod polem pełna nazwa (np. „średnio zagęszczony”) albo „Uwaga: …” przy błędnym zapisie złożonym.
- „Warstwa” – warstwa geotechniczna.
- „Symbol ISO 14688” – puste = symbol ze słownika (opis „Puste = ze słownika: Sa”).
- „Z PN” – wpisuje symbol ISO odpowiadający symbolowi PN.
- „Kreator ISO” – kreator opisu wg ISO 14688.
Klawiatura ekranowa ma tryby dla symbolu, barwy, wilgotności i stanu:

- pole z bieżącą wartością, „del” (usuń ostatni element) i „Wyczyść”,
- przyciski składni: „+” domieszka, „/” na pograniczu, „//” przewarstwienia, „(” opis uzupełniający, „)” koniec opisu,
- zakładki grup: „Niespoiste”, „Spoiste”, „Organiczne”, „Nasypy”, „Nawierzchnie”, „Skały” – i przyciski gruntów (skrót + nazwa).
W klawiaturze stanu przyciski „/” (na pograniczu) i „//” (przewarstwiony) doklejają kolejny kod, a wybranie kodu bez separatora zastępuje wartość.

| Pole | Podpowiedzi | Na karcie |
|---|---|---|
| „ISO – frakcja trzeciorzędna” | – | dopisywana do symbolu ISO („Sa-ru”) |
| „Rodzaj gruntu” | naturalny mineralny, naturalny organiczny, antropogeniczny | – |
| „Geneza” | słownik genezy zlecenia | „geneza: …” w opisie |
| „Stratygrafia” | słownik stratygrafii zlecenia | „stratygrafia: …” |
| „Skład mineralny” | – | „skład mineralny: …” |
| „Barwa (EN)” | – | barwa na karcie angielskiej |
| „Opis na karcie (PL) – zamiast automatycznego” | – | zastępuje opis gruntu generowany z symbolu |
| „Opis na karcie (EN) – zamiast automatycznego” | – | jak wyżej, karta angielska |
| „Uwagi do warstwy” | – | na końcu opisu, bez etykiety |
| „IL z terenu” | – | tylko po włączeniu w szablonie; „Podaj liczbę, np. 0,35” |
| „Liczba wałeczkowań” | – | tylko po włączeniu w szablonie; „Podaj liczbę całkowitą ≥ 0” |

| Pole | Podpowiedzi | Na karcie |
|---|---|---|
| „Zawartość węglanów (reakcja z HCl)” | bezwęglanowy (0), słabo węglanowy (+), węglanowy (++), silnie węglanowy (+++) | tak |
| „Zawartość substancji organicznej” | brak, mała, średnia, duża | tak |
| „Stopień rozłożenia (torfy)” | włóknisty, pseudowłóknisty, amorficzny | – |
| „Uziarnienie” | równoziarnisty, różnoziarnisty, nieciągły | – |
| „Ostrość krawędzi / obtoczenie” | bardzo ostrokrawędziste, ostrokrawędziste, słabo obtoczone, obtoczone, dobrze obtoczone | – |
| „Plastyczność” | nieplastyczny, mało plastyczny, plastyczny, bardzo plastyczny | tak |
| „Dylatancja” | brak, powolna, szybka | – |
| „Zwięzłość (konsystencja)” | bardzo miękka, miękka, twardoplastyczna, zwarta, bardzo zwarta | – |
| „Wytrzymałość w stanie suchym” | mała, średnia, duża | – |
| „Odczucie w dotyku” | szorstki, gładki, mydlany, śliski | – |
| „Zachowanie w powietrzu” | rozsypuje się, kruszy się, twardnieje, pęka | – |
| „Zachowanie w wodzie” | rozpada się, rozmięka, pęcznieje, bez zmian | – |
| „Spójność” | niespójny, słabo spójny, spójny | – |
| „Forma ziaren” | sześcienna, płaska, wydłużona | po włączeniu w szablonie |
| „Charakter powierzchni ziaren” | szorstki, gładki | po włączeniu w szablonie |
| „Zapach” | – | po włączeniu w szablonie |
Podpowiedzi są tylko propozycją – możesz wpisać dowolny tekst. Pola oznaczone „tak” dopisują się do opisu warstwy na karcie polskiej w postaci „etykieta: wartość” (np. „zawartość węglanów: węglanowy (++)”). Na karcie angielskiej drukowane są tylko geneza i stratygrafia (z angielską nazwą ze słownika).

Parametry dodatkowe warstwy wpisujesz w wierszach „Symbol parametru”, „Wartość”, „Jednostka”. Przycisk „Parametr” dodaje pusty wiersz, a przyciski szybkie „+ M0”, „+ E”, „+ phi”, „+ c”, „+ gamma”, „+ su”, „+ ID”, „+ IL”, „+ k” – wiersz z typową jednostką (MPa, MPa, °, kPa, kN/m3, kPa, -, -, m/s). Zapis w tabeli ma format GIMSGEO: "M0":["85","MPa"],"phi":["32","°"]. Parametry mogą być drukowane w kolumnach „Parametr warstwy 1–4” szablonu karty (np. szablon „Profil geotechniczny” drukuje ID i IL).
Kreator ISO 14688

- „Frakcja główna” – Głazy, Kamienie, Żwir, Piasek, Pył, Ił oraz (dla żwiru, piasku, pyłu) podział: drobny, średni, gruby.
- „Frakcje drugorzędne (przymiotniki)” – „Dodaj” (najwyżej 2) – np. żwirowy, pylasty.
- „Przewarstwienia” – „Dodaj” (najwyżej 2).
- „Dodatek” – „Brak”, gruz, korzenie, muszle, konkrecje, szczątki organiczne, okruchy węgla, żużel.
- „Barwa” – „Ton” („Wszystkie”, „Jasne”, „Ciemne”) zawęża listę „Barwa”; „Ustaw barwę warstwy” wpisuje barwę do warstwy.
- „Ustaw też symbol PN i szrafurę” – wpisuje odpowiadający symbol PN (gdy istnieje).
- „Podgląd” – „Symbol ISO”, „Opis PL”, „Opis EN”, „Symbol PN”, „Szrafura”.
- „Zastosuj” – przenosi wynik do okna warstwy.
Gdy dla wybranych frakcji nie ma odpowiednika PN, kreator ostrzega: „Brak odpowiednika PN – warstwa nie będzie miała szrafury, dopóki nie wpiszesz symbolu PN ręcznie.” Błędy kreatora: „Wybierz frakcję główną”, „Frakcja „…” nie ma podziału na drobną, średnią i grubą.”
Kopiowanie, duplikowanie, kosz i historia
„Duplikuj…” (menu otworu) tworzy kopię w tym samym zleceniu:

- „Nazwa kopii” – domyślnie wolna nazwa „
(2)”; błędy: „Nazwa jest wymagana”, „Otwór o tej nazwie już istnieje”, maks. 15 znaków. - „Kopiowane dane” – pola wyboru:
- „Szczegóły (data, operator, nadzór, system, typ, warunki wiercenia, średnica rdzeniowania, uwagi, wilgotność, karta i rodzaj otworu)” – domyślnie zaznaczone,
- „Lokalizacja (współrzędne, rzędna, adres, działka, poziomy)” – domyślnie nie,
- „Warstwy (tabela, kolumny własne, barwy i tryb wpisywania spągów)” – domyślnie zaznaczone,
- „Zwierciadła wody” – domyślnie zaznaczone,
- „Serie (próbki, stratygrafia, RQD, opis skały, SPT, piezometr, likwidacja, serie własne)” – domyślnie nie.
- „Duplikuj” – toast „Utworzono kopię „…””.
Nazwa archiwalna, nazwa druga, status i „Badanie zakończone” nie są kopiowane.
„Zmień nazwę…” – okno „Zmień nazwę otworu” z polem „Nazwa otworu”:

„Kopiuj / przenieś…” (przycisk pod listą) i „Kopiuj / przenieś do zlecenia…” (menu otworu) otwierają okno „Kopiuj / przenieś do zlecenia”:

- „Pozycje” – lista otworów z polami wyboru, „Zaznaczono N z M”, przyciski „Wszystkie” i „Żadne”,
- „Operacja” – „Kopiuj” albo „Przenieś” (przeniesione otwory trafiają do kosza zlecenia źródłowego),
- „Zlecenie docelowe” – zlecenia tej samej organizacji (zamknięte są nieaktywne, „(zamknięte)”),
- „Gdy nazwa już istnieje” – „Zmień nazwę”, „Pomiń”, „Nadpisz”,
- ostrzeżenia o innym układzie współrzędnych zlecenia docelowego i o badaniach, które stracą odwołanie do przenoszonego otworu,
- „Kopiuj (N)” / „Przenieś (N)” – po wykonaniu okno pokazuje „Log operacji” (np. „Skopiowano: 2 z 2; pominięto: 0.”, „Skopiowano serie własne (2).”).
Usuwanie. Ikona kosza przy otworze pyta „Usunąć otwór?” – „Otwór … trafi do kosza. Możesz go przywrócić przez 30 dni.”:

„Kosz” – lista usuniętych otworów zlecenia („usunięto … przez … · wygasa za N dni”) z przyciskiem przywracania. Przywracanie wymaga roli „Edytor”.

„Historia” – okno „Historia zmian:

Przywracanie jest niedostępne, gdy: są niezapisane zmiany („Poczekaj, aż zmiany się zapiszą.”), brak sieci („Przywracanie wymaga połączenia z internetem.”), trwa konflikt („Najpierw rozstrzygnij konflikt wersji.”) albo nie masz roli „Edytor”.
Konflikt wersji. Gdy ktoś inny zmienił ten sam otwór, program zgłasza „Ktoś inny zmienił ten otwór – rozstrzygnij konflikt” i otwiera okno „Konflikt zapisu:
Generowanie kart
Podgląd PDF
Przycisk „Podgląd PDF” pod listą otworów otwiera kartę dokumentacyjną bieżącego otworu. Jeśli otwór nie ma warstw z rozpoznanym symbolem, zobaczysz „Brak warstw do wyświetlenia” – „Dodaj warstwy z symbolem gruntu, aby wygenerować kartę.” i przycisk „Wróć do edytora”.

- Karta – podgląd w skali A4; długie otwory dzielą się na kolejne strony. Kliknięcie warstwy otwiera okno „Edycja warstwy”, dwuklik pola nagłówka pozwala poprawić je od razu na karcie (gmina, powiat, województwo, rzędna, X, Y, operator, nadzór, system i typ wiercenia, kilometraż, zleceniodawca, data – format dd.mm.rrrr; błąd: „Niepoprawna data – użyj formatu dd.mm.rrrr”).
- „Edytor” – powrót do edytora otworu.
- „Rodzaj otworu” – jak w szczegółach otworu.
- „Szablon karty”.
- „Skala karty”.
- „Zakres głębokości karty”.

- „Nr załącznika” – wzorzec numeru załącznika, np.
2.$1$; zmienna w$…$rośnie dla kolejnych otworów (w kolejności nazw). Opis pod polem pokazuje numer bieżącej karty („Ta karta: 2.3”). Wzorzec jest wspólny z generatorem kart. - Statystyki – „Warstw”, „Głębokość” (spąg ostatniej warstwy), „Stron”.
- „Język karty” – „Polski” albo „English” (domyślnie język dokumentów zlecenia); zapamiętywany w zleceniu.
- „Skala szarości” – karta i eksport w odcieniach szarości.
- „Wydruk eko” – „bez wypełnień barwnych – kontury i szrafury” (oszczędność tuszu).
- „PDF” – pobranie karty jako PDF (plik
karta_dokumentacyjna_<nazwa>.pdf). - „DXF (CAD)” – rysunek wektorowy do programów CAD.
- „SVG” – „Grafika wektorowa – do edycji i wstawienia w raport”.
- „PNG” – „Obraz 300 dpi”.
Błąd eksportu: „Wystąpił błąd podczas generowania PDF” (odpowiednio DXF, SVG, PNG).
Szablon karty (kolumny, szerokości, nagłówek, logo, stopka, skala, czcionka) edytujesz w ustawieniach organizacji – zobacz rozdział o szablonach kart. Karty wielu otworów naraz, z numeracją załączników i zestawami, wygenerujesz w Generatorze kart.



Szablony wbudowane
| Szablon | Kolumny | Ukrywanie pustych kolumn |
|---|---|---|
| „Standard” | wszystkie kolumny poza opcjonalnymi: zwierciadło, głębokość, symbol, opis, ISO, miąższość, wilgotność, stan, próbki gruntu i wody, rdzenie, stratygrafia, piezometr, SPT, zarurowanie, likwidacja, kolumny własne | tak |
| „Uproszczony” | zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, stan, próbki gruntu (czcionka 110%) | tak |
| „Skały (RQD, stratygrafia)” | zwierciadło, głębokość, symbol, opis, ISO, miąższość, rdzenie, stratygrafia, próbki gruntu | nie |
| „Z wykresem qc (CPT)” | zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, wykres qc z sondowania CPT | tak |
| „Profil geotechniczny” | zwierciadło, głębokość, symbol, opis, miąższość, wilgotność, stan, warstwa geotechniczna, parametry ID i IL, próbki gruntu | tak |
| „Węzeł hydrogeologiczny” | głębokość, zwierciadło, stratygrafia, symbol, opis, wilgotność, konstrukcja otworu (szeroka) | tak |
| „Karta SPT (sonda cylindryczna)” | zwierciadło, stratygrafia, głębokość, symbol, wykres SPT ze skalami stanu | tak |
Wszystkie szablony wbudowane mają skalę 1:100. Skale do wyboru: 1:50, 1:100, 1:200, 1:500 (w szablonie organizacji – także inne).
Karta otworu w skałach
Dla otworów w skałach przypisz szablon „Skały (RQD, stratygrafia)” (w danych demonstracyjnych ma go otwór P-3) albo szablon organizacji z kolumnami „Rdzenie (RQD / TCR / SCR / FI)”, „Profil wietrzeniowy (ISO 14689-1)” i „Wytrzymałość skały (ISO 14689)”. Dane wpisujesz w polach „Rdzenie – TCR, SCR, RQD, FI (dla skał)”, „Profil wietrzeniowy (PN-EN ISO 14689-1)” i „Opis skały – wytrzymałość, nieciągłości (ISO 14689)”, a średnicę rdzenia – w „Średnica rdzeniowania (koronka)”. W kolumnie rdzeni szablon wybiera parametr (domyślnie RQD; także TCR, SCR, FI) i sposób prezentacji (liczby albo słupki). Kolumna z parametrem pozostaje pusta przy odcinkach bez oznaczenia.

Dane na karcie
Wzorem GIMSGEO („Dostępne dane możliwe do wyświetlenia na karcie”) karta otworu może zawierać:
Nagłówek karty: tytuł „KARTA DOKUMENTACYJNA OTWORU WIERTNICZEGO” (zmienny w szablonie), „Załącznik nr”, nazwa otworu (albo nazwa archiwalna lub druga – ustawienie szablonu), „Temat” (nazwa zlecenia), „Zleceniodawca”, „Skala”, „Rzędna … m n.p.m.”, „Współrzędna X”, „Współrzędna Y”, „Układ odniesienia”, „Gmina”, „Powiat”, „Województwo”, „Kilometraż”, „Operator sprzętu”, „Nadzór geologiczny”, „System wiercenia”, „Typ wiertnicy”, „Data wykonania wiercenia”, dane firmy i logo (z szablonu). Przy wielostronicowej karcie – „Strona” i „ciąg dalszy”.
Kolumny profilu:
| Kolumna (szablon) | Nagłówek na karcie | Źródło danych | Kiedy się pojawia |
|---|---|---|---|
| Zwierciadło wody | „Poziom zwierciadła wody [m p.p.t.]” | sekcja „Zwierciadła wody” | zawsze (w szablonie) |
| Skala głębokości | „Głębokość [m]” | – | zawsze |
| Szrafura i symbol PN-B | „Symbol gruntu wg PN-B-02480:1986” | „Symbol” | zawsze |
| Opis gruntu i barwa | „Rodzaj gruntu wg PN-B-02480:1986 i barwa” | opis z symbolu (albo „Opis na karcie”), barwa, pola opisu warstwy | zawsze |
| Symbole ISO/EN | „Symbole gruntów zgodnie z PN-EN ISO 14688” | „Symbol ISO 14688” lub słownik | zawsze |
| Miąższość | „Miąższość warstwy [m]” | wyliczana | zawsze |
| Wilgotność | „Wilgotność” | „Wilgotność” | zawsze; legenda skrótów pod profilem |
| Stan gruntu | „Makroskopowy stan gruntu” | „Stan” | zawsze; legenda „Stan zagęszczenia” / „Stan plastyczności” |
| Próbki gruntu | „Rodzaj i głębokość próbki gruntu” | „Próbki gruntu” oraz moduł „Próbki gruntu” | zawsze |
| Próbki wody | „Próbki wody [m]” | „Próbki wody” | gdy są dane* |
| Rdzenie | „RQD [%]” / „TCR [%]” / „SCR [%]” / „FI [1/m]” | „Rdzenie…” | gdy są dane* |
| Profil wietrzeniowy | „Zwietrzenie” | „Profil wietrzeniowy” | opcjonalna; gdy są dane* |
| Wytrzymałość skały | „Wytrzymałość” | „Opis skały” | opcjonalna; gdy są dane* |
| Stratygrafia | „Stratygrafia” | „Stratygrafia” | gdy są dane* |
| Stratygrafia – okres / epoka | „Okres / Epoka” | stratygrafia warstw + słownik | opcjonalna; gdy są dane* |
| Piezometr / studnia | „Piezometr” / „Studnia” | „Piezometr / studnia” | gdy są dane* |
| SPT | „SPT N/15 cm” (lub wykres SPT) | „SPT” | gdy są dane* |
| Zarurowanie | „Zarurowanie” | „Zarurowanie” | gdy są dane* |
| Konstrukcja otworu | „Konstrukcja otworu” + legenda | „Konstrukcja otworu” | opcjonalna; gdy są dane* |
| Likwidacja otworu | „Likwidacja otworu” | „Likwidacja otworu” albo reguły organizacji | gdy są dane* |
| Kolumny własne | nazwa kolumny („Kolumna własna”) | kolumny własne tabeli warstw | dla każdej kolumny z danymi* |
| Warstwa geotechniczna | „Warstwa geotechniczna” | „Warstwa” | opcjonalna; gdy są dane* |
| Parametr warstwy 1–4 | „Parametr warstwy” (symbol parametru) | „Parametry dodatkowe” | opcjonalna; gdy są dane* |
| Wykres badania 1–3 | „Wykres badania” | sondowanie CPT, DMT, DP albo seria własna | opcjonalna; gdy są dane* |
* Kolumny zależne od danych są ukrywane, gdy otwór nie ma danych i szablon ma włączone ukrywanie pustych kolumn. Kolumny „opcjonalne” nie występują w szablonie „Standard” – włączasz je w edytorze szablonu.
Pod profilem: poziomy charakterystyczne (linie na wykresach), legenda wilgotności i stanów (dla użytych kodów), legenda konstrukcji otworu.
Stopka (z szablonu): „Rysunek wykonano zgodnie z {norma}” (norma zlecenia), „Kartę opracował: …”, „Miejsce opracowania: …”, „Data opracowania: …”, uwagi do otworu, „Warunki wiercenia: …”, „Wygenerowano: {data}”.
Interpretacja i obliczenia
Dostępne grunty i skały
Słownik wbudowany zawiera 58 gruntów, 58 skał i 11 warstw nawierzchni. Organizacja może zmieniać opisy, symbole ISO, barwy i szrafury, ukrywać grunty na listach i dodawać nowe (ustawienia organizacji → słownik gruntów). Pełną, aktualną listę ze szrafurami pokazuje moduł „Legenda” (rozdział Legenda i weryfikacja danych).
Grunty
| Skrót | Nazwa | Symbol ISO/EN | Nazwa EN |
|---|---|---|---|
| cz | Części organiczne | Or | Organic matter |
| dy | Dy (osady zbiorników dystroficznych) | Dy | Dy |
| gb | Gleba | Or | Hummus |
| g | Glina | CCl | Clay |
| gp | Glina piaszczysta | saCCl | Sandy clay |
| gpz | Glina piaszczysta zwięzła | saMCl | Sandy clay |
| gpi | Glina pylasta | siCCl | Silty clay |
| gpiz | Glina pylasta zwięzła | siMCl | Silty clay |
| gz | Glina zwięzła | MCl | clay |
| gy | Gytia | CaOr | Gyttja |
| h | Humus | Or | Hummus |
| hg | Humus gliniasty | clOr | Claye hummus |
| hp | Humus piaszczysty | saOr | Sandy hummus |
| i | Ił | FCl | Clay |
| ip | Ił piaszczysty | saFCl | Sandy clay |
| ipi | Ił pylasty | siFCl | Silty clay |
| k | Kamienie | Co | Boulders |
| ls | Less | Ls | Less |
| nm | Namuł | Or | Mud |
| nmg | Namuł gliniasty | cclOr | Clayey mud |
| nmp | Namuł piaszczysty | saOr | Sandy mud |
| nb | Nasyp budowlany | Fi | Structural fill |
| nn | Nasyp niebudowlany | Mg | Non structural fill |
| ko | Otoczaki | Co | Boulders |
| p | Piasek | Sa | Sand |
| pd | Piasek drobny | FSa | Fine sand |
| pdg | Piasek drobny gliniasty | clFSa | Clayey fine sand |
| pdh | Piasek drobny humusowy | orFSa | Hummus fine sand |
| pdzg | Piasek drobny zagliniony | clFSa | Fine sand with clay |
| pg | Piasek gliniasty | clSa | Clayey sand |
| pr | Piasek gruby | CSa | Coarse sand |
| prg | Piasek gruby gliniasty | clCSa | Clayey coarse sand |
| prh | Piasek gruby humusowy | orCSa | Hummus coarse sand |
| przg | Piasek gruby zagliniony | clCSa | Coarse sand with clay |
| ph | Piasek humusowy | orSa | Hummus sand |
| ppi | Piasek pylasty | siSa | Silty sand |
| ps | Piasek średni | MSa | Medium sand |
| psg | Piasek średni gliniasty | clMSa | Clayey medium sand |
| psh | Piasek średni humusowy | orMSa | Hummus medium sand |
| pszg | Piasek średni zagliniony | clMSa | Medium sand with clay |
| po | Pospółka | grSa | Gravel-sand mixture |
| pog | Pospółka gliniasta | grclSa | Clayey gravel-sand mixture |
| pozg | Pospółka zagliniona | clgrSa | Gravel-sand mixture with clay |
| pi | Pył | Si | Silt |
| pip | Pył piaszczysty | saSi | Sandy silt |
| kr | Rumosz | WRU | Rubbles |
| krg | Rumosz gliniasty | WRUg | Clay rubbles |
| krp | Rumosz piaskowca | WRUp | Sandstone rubbles |
| t | Torf | Pt | Peat |
| kw | Zwietrzelina | W | Weathered Soil |
| kwg | Zwietrzelina gliniasta | Wg | Weathered calye soil |
| kwgl | Zwietrzelina gliniasta łupka | Wg(Sl) | Weathered shale caly soil |
| kwgp | Zwietrzelina gliniasta piaskowca | Wg(Sst) | Weathered sandstone calye soil |
| kwkrd | Zwietrzelina kredy | W(chk) | Weathered chalk |
| kwp | Zwietrzelina piaskowca | W(Sst) | Weathered sandstone soil |
| z | Żwir | Gr | Gravel |
| zg | Żwir gliniasty | clGr | Clayey gravel |
| zzg | Żwir zagliniony | Gr | Gravel with clay |
Skały
| Skrót | Nazwa | Symbol ISO/EN | Nazwa EN |
|---|---|---|---|
| and | Andezyt | An | Andesite |
| ant | Antracyt | Anthr | Anthracite |
| amf | Amfibolit | Am | Amphibolite |
| anh | Anhydryt | Anhd | Anhydrite |
| bt | Bazalt | Ba | Basalt |
| br | Brekcja | Brc | Breccia |
| brt | Brekcja tektoniczna | Fbrc | Fault breccia |
| ct | Czert | Cht | Chert |
| dt | Dioryt | Dr | Diorite |
| d | Dolomit | Dol | Dolomite |
| dot | Doleryt | Do | Dolerite |
| fyt | Fyllit | Phy | Phyllite |
| go | Gabro | Gab | Gabbro |
| ge | Geza | Ga | Gaizes |
| gs | Gips | Gy | Gypsum |
| glt | Granulit | Gran | Granulite |
| gns | Gnejs | Gns | Gneiss |
| gt | Granit | Grt | Granite |
| hs | Hornfels | Hs | Hornstone |
| ht | Halit | Ht | Halite |
| ic | Iłowiec | Clst | Claystone |
| krd | Kreda | Chk | Chalk |
| kj | Kreda jeziorna | LChk | Lake Chalk |
| krz | Krzemień | Flt | Flint |
| kwt | Kwarcyt | Qzt | Quartzite |
| lig | Lignit | Lig | Lignite |
| lk | Łupek | Sl | Slate |
| lki | Łupek ilasty | Sh | Shale |
| lkm | Łupek metamorficzny | Sch | Schist |
| lkp | Łupek piaszczysty | saSl | sandy Slate |
| m | Margiel | Mrl | Marl |
| mrgi | Margiel ilasty | ClMrl | Claye marl |
| mr | Marmur | Marb | Marble |
| mdt | Mikrodioryt | Mdr | Microdiorite |
| mgr | Mikrogranit | Mgrt | Microgranite |
| mit | Migmatyt | Migm | Migmatite |
| mu | Mułki | Slt | Silt |
| mc | Mułowce | Mdst | Mudstone |
| myt | Mylonit | Myt | Mylonite |
| op | Opoka | Op | Gaize |
| pc | Piaskowiec | Sst | Sandstone |
| prt | Perydotyt | Pdt | Peridotite |
| pxt | Piroksenit | Px | Pyroxene |
| Pt | Pegmatyt | Pt | Pegmatite |
| plc | Pyłowiec | Sltst | Siltstone |
| rt | Riolit | Rl | Rhyolite |
| rc | Rogowiec | Cht | Chert |
| sj | Sjenit | Sy | Syenite |
| sm | skała miękka | Sr | Soft rock |
| st | skała twarda | Hr | Hard rock |
| wka | Szarogłaz | Gwke | Greywacke |
| tf | Tufy | Tf | Tuff |
| w | Wapień | Lst | Limestone |
| wi | Wapień ilasty | ClLst | Clayeye limestone |
| wl | Węgiel | C | Coal |
| wb | Węgiel brunatny | Bc | Brown coal |
| wk | Węgiel kamienny | Hdc | Hard Coal |
| zc | Zlepieniec | Cgl | Conglomerate |
Nawierzchnie (warstwy konstrukcji nawierzchni – nie grunty, bez interpretacji geotechnicznej)
| Skrót | Nazwa | Symbol ISO/EN | Nazwa EN |
|---|---|---|---|
| asf | Nawierzchnia asfaltowa | Mg | Asphalt surface course |
| asw | Warstwa wiążąca asfaltowa | Mg | Asphalt binder course |
| pbba | Podbudowa z betonu asfaltowego | Mg | Asphalt concrete base |
| pbkl | Podbudowa z kruszywa łamanego | Mg | Crushed aggregate base |
| pbkn | Podbudowa z kruszywa naturalnego | Mg | Natural aggregate base |
| pbs | Podbudowa stabilizowana spoiwem | Mg | Bound (stabilised) base |
| pbpa | Podbudowa z piasku otoczonego asfaltem | Mg | Asphalt-coated sand base |
| kbr | Kostka brukowa | Mg | Paving setts |
| kch | Kostka chodnikowa | Mg | Concrete paving blocks |
| tr | Trylinka | Mg | Hexagonal concrete paving slabs (trylinka) |
| bet | Beton | Mg | Concrete |
Barwy
Skróty barw (w nawiasie zapis bez polskich znaków, też akceptowany): b – biała; br – brązowa; brcz – brązowo-czarna; brsz – brązowo-szara; bru – brunatny; brż(brz) – brązowo-żółta; cbr – ciemno-brązowa; csz – ciemno-szara; cz – czarna; cż – ciemno-żółta; jbr – jasno-brązowa; jbrsz – jasno-brązowo-szara; jbrż(jbrz) – jasno-brązowo-żółta; jsz – jasno-szara; jszbr – jasno-szaro-brązowa; jszż – jasno-szaro-żółta; jż(jz) – jasno-żółta; jżbr(jzbr) – jasno-żółto-brązowa; rdz – rdzawa; sz – szara; szbr – szaro-brązowa; szż(szz) – szaro-żółta; ż(z) – żółta; żbr(zbr) – żółto-brązowa; ższ(zsz) – żółto-szara; nb – niebieska; czer – czerwona; ziel – zielona. Barwy własne dodasz w zakładce „Zlecenie”, sekcja „Własne barwy gruntów” („Barwy spoza standardowej listy, podpowiadane w kolumnie „Barwa””) – pojawiają się na początku listy z dopiskiem „(własna)”. W polu barwy możesz też wpisać dowolną pełną nazwę spoza listy.
Wilgotność i stan gruntu (PN-B-02480:1986)
| Wilgotność | Opis | EN |
|---|---|---|
| s | suchy | dry |
| mw | mało wilgotny | damp |
| w | wilgotny | moist |
| m | mokry | wet |
| nw | nawodniony | saturated |
| Stan | Opis | Grupa | EN |
|---|---|---|---|
| b.ln | bardzo luźny ( < 15 %, PN-EN ISO 14688-2) | niespoiste | very loose |
| ln | luźny | niespoiste | loose |
| szg | średnio zagęszczony | niespoiste | medium dense |
| zg | zagęszczony | niespoiste | dense |
| bzg | bardzo zagęszczony | niespoiste | very dense |
| pł | płynny | spoiste | very soft |
| b.mpl | bardzo miękkoplastyczny | spoiste | – |
| mpl | miękkoplastyczny | spoiste | soft |
| pl | plastyczny | spoiste | firm |
| tpl | twardoplastyczny | spoiste | stiff |
| pzw | półzwarty | spoiste | very stiff |
| zw | zwarty | spoiste | hard |
Zapis złożony: tpl/pl – „twardoplastyczny/plastyczny” (na pograniczu dwóch sąsiednich stanów tej samej grupy), zg//szg – „zagęszczony przewarstwiony średnio zagęszczonym”.
Rdzenie (TCR, SCR, RQD, FI)
Definicje wg BS 5930:2015+A1:2020 i ISO 14689:2017 (RQD wg Deere 1964 i ISRM 1978), gdzie – długość biegu (marszu) rdzeniowania:
– wskaźnik spękania: liczba naturalnych spękań na 1 m rdzenia litego [1/m].
Z definicji – program sprawdza te nierówności wśród podanych wartości. Na karcie w trybie słupków pełna szerokość słupka odpowiada 100 % dla TCR, SCR i RQD oraz dla FI.
Profil wietrzeniowy i wytrzymałość skały
Stopnie zwietrzenia masywu skalnego wg PN-EN ISO 14689-1:2006 (ISO 14689-1:2003):
| Stopień | Określenie | EN |
|---|---|---|
| 0 | świeży | fresh |
| 1 | słabo zwietrzały | slightly weathered |
| 2 | średnio zwietrzały | moderately weathered |
| 3 | silnie zwietrzały | highly weathered |
| 4 | całkowicie zwietrzały | completely weathered |
| 5 | grunt rezydualny | residual soil |
Klasy wytrzymałości na jednoosiowe ściskanie (EN ISO 14689-1:2003 tab. 5, ISO 14689:2017; oznaczenia wg ISRM 1981):
| Klasa | Określenie | [MPa] |
|---|---|---|
| R0 | skrajnie słaba | < 1 |
| R1 | bardzo słaba | 1–5 |
| R2 | słaba | 5–25 |
| R3 | średnio wytrzymała | 25–50 |
| R4 | wytrzymała | 50–100 |
| R5 | bardzo wytrzymała | 100–250 |
| R6 | skrajnie wytrzymała | > 250 |
Rozstaw nieciągłości (EN ISO 14689-1:2003 tab. 7): ≥ 2000 mm skrajnie duży, ≥ 600 mm bardzo duży, ≥ 200 mm duży, ≥ 60 mm średni, ≥ 20 mm mały, ≥ 6 mm bardzo mały, < 6 mm skrajnie mały. Określenia polskie stopni i klas są tłumaczeniem roboczym tekstu normy.
SPT – liczba uderzeń i stan gruntu
Liczba uderzeń SPT to suma uderzeń na drugie i trzecie 15 cm wpędu (pierwsze 15 cm to wpęd wstępny):
Wartość znormalizowana do 60 % energii teoretycznej:
gdzie – sprawność energetyczna sprzętu [%] (domyślnie 60 %, ustawienie organizacji „korelacja SPT”).
Stan gruntu wyznaczany jest interpolacją liniową tabeli korelacji organizacji, dla grupy gruntu w środku badanego odcinka (głębokość początku + 0,225 m): dla gruntów niespoistych i nasypów – , dla spoistych i organicznych – . Poza zakresem tabeli przyjmowana jest wartość skrajna. Tabele domyślne (wartości orientacyjne – wg Terzaghi–Peck, – przybliżenie; organizacja powinna je zweryfikować):
| 0 | 4 | 10 | 30 | 50 | 80 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 0 | 0,15 | 0,35 | 0,65 | 0,85 | 1,0 |
| 0 | 2 | 4 | 8 | 15 | 30 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,0 | 0,75 | 0,50 | 0,25 | 0 | −0,25 |
Skale stanu nad wykresem karty SPT (progi):
- : 0,15 / 0,33 / 0,67 / 0,80 → b.ln, ln, szg, zg, bzg (bardzo luźny < 0,15 wg PN-EN ISO 14688-2, pozostałe progi wg PN),
- : 1 / 0,5 / 0,25 / 0 → pł, mpl, pl, tpl, pzw/zw (wg PN-B-02480; pzw i zw rozróżnia wilgotność, nie ).
Oś wykresu SPT kończy się na .
Likwidacja otworu wg reguł
Gdy pole „Likwidacja otworu” jest puste, program wyznacza odcinki zasypu z reguł organizacji (podręcznik GIMSGEO nie podaje algorytmu – reguły są edytowalne w ustawieniach organizacji):
- Warstwa wierzchnia – od 0 do grubości warstwy wierzchniej (domyślnie 0,3 m, „urobek (gleba)”).
- Uszczelnienie strefy zwierciadła – od (najpłytsze zwierciadło − 0,5 m) do zwierciadła, materiał domyślny „bentonit” (gdy reguła włączona i zwierciadło jest powyżej dna).
- Pozostałe odcinki – materiał wg grupy gruntu warstwy:
| Grupa gruntu | Materiał domyślny |
|---|---|
| Grunty spoiste | korek iłowy |
| Grunty niespoiste | urobek piaszczysty |
| Grunty organiczne | urobek |
| Nasypy | urobek |
| Skały | zaczyn cementowo-bentonitowy |
| Nawierzchnie | urobek |
Sąsiednie odcinki z tym samym materiałem są scalane. Odcinki wpisane ręcznie w otworze mają pierwszeństwo przed regułami.
Typowe problemy
| Komunikat / objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| „Brak zdefiniowanych warstw – nie można wygenerować karty” | otwór bez warstw z symbolem | dodaj warstwy |
| „Brak warstw do wyświetlenia” w „Podglądzie PDF” | żaden symbol nie jest rozpoznany | popraw symbole (ostrzeżenie „Nieznany symbol gruntu – warstwa nie pojawi się na profilu”) |
| Warstwa nie rysuje się na profilu | nieznany symbol główny albo brak stropu („Brak głębokości – ten wiersz nie zostanie zapisany”) | popraw symbol, wpisz strop |
| Ostatnia warstwa ma 2 m miąższości | brak wiersza końca otworu | dopisz wiersz z samą głębokością dna |
| „Głębokość powinna być większa niż w poprzedniej warstwie” | stropy nie rosną | popraw kolejność głębokości |
| Pole serii zaznaczone na czerwono | błędny zapis (np. brak nawiasu, zła liczba wartości) | otwórz edytor tabelaryczny albo popraw tekst wg przykładu; na karcie pole jest pomijane |
| „Współrzędne wyglądają na zamienione (X ↔ Y) dla układu …” | X i Y zamienione | zamień wartości |
| „ULDK: brak działki w tym punkcie (sprawdź współrzędne i układ)” | punkt poza działką lub zły układ | sprawdź współrzędne i układ zlecenia |
| „Zapisano lokalnie” przy wskaźniku zapisu | brak sieci | zmiany zsynchronizują się same (rozdział Praca w terenie) |
| „Ktoś inny zmienił ten otwór – rozstrzygnij konflikt” | równoczesna edycja | „Rozstrzygnij konflikt” w nagłówku otworu |
| „Błąd tworzenia otworu”, „Błąd usuwania otworu”, „Błąd zapisu otworu”, „Nie udało się zapisać otworu: …” | błąd serwera | spróbuj ponownie; sprawdź połączenie |
| „Tylko przeglądanie – zmiany nie są zapisywane. Rolę „Edytor” nadaje administrator organizacji.” | rola „Tylko przeglądanie” | poproś administratora o rolę „Edytor” |
| „Kopia otworu utworzona, ale nie wszystkie serie skopiowano” | błąd przy kopiowaniu serii własnych | sprawdź serie w kopii i dodaj brakujące |