28. Profile parametrów
Zestawienie parametrów z wielu sondowań CPT, DMT i DP na wspólnej osi rzędnych (m n.p.m.) albo głębokości – kilka parametrów w panelach obok siebie, z wyróżnioną strefą i kartą PDF.
W aplikacji: Obliczenia → Profile parametrów
Wstęp
Moduł „Profile parametrów” rysuje wykresy parametrów w funkcji rzędnej albo głębokości. Na jednym wykresie zestawia ten sam parametr z kilku badań, a kilka parametrów stawia w panelach obok siebie, na wspólnej osi pionowej. Służy do porównania badań wykonanych w różnych miejscach terenu, oceny zmienności podłoża i wydzielenia warstw o podobnych parametrach. Pomaga też wskazać strefę słabych parametrów (np. glinę miękkoplastyczną pod halą).
Skąd moduł bierze dane. Moduł nie ma własnych danych pomiarowych. Bierze wyniki z badań zlecenia i przelicza je na bieżąco, tak samo jak moduły źródłowe:
| Rodzaj badania | Moduł źródłowy | Parametry dostępne w profilu |
|---|---|---|
| Sondowanie CPT/CPTU | Sondowania → Sondowania CPT | qc, fs, Rf, Ic, M, su, φ′, ID |
| Badanie dylatometrem DMT | Sondowania → Sondowania DMT | M, su, φ′, K0, OCR, ED, KD |
| Sondowanie dynamiczne DP | Sondowania DP | ID, N, qd |
Rzędne terenu w punktach badań pochodzą ze współrzędnych badań (geodezja, kolumna z). Każda zmiana w badaniu źródłowym – pomiar, interpretacja, rzędna – od razu zmienia profil.
Dokąd oddaje wyniki. Wynikiem jest karta „Profile parametrów:” (PDF, DXF, SVG, PNG) – załącznik do dokumentacji. Profile pomagają też w ustaleniu granic i parametrów warstw do Przekrojów geotechnicznych oraz do Statystyki.
Układ ekranu

- „Dodaj” – tworzy nowe zestawienie „Profile parametrów n” z ustawieniami domyślnymi: bez badań, parametry qc, M i su, oś w rzędnych, strefa bez granic z opisem „Strefa słabych parametrów”.
- Zestawienie na liście („qc, M, su – strefa hali”) – kliknij, aby otworzyć je w edytorze. Pod nazwą widać liczbę badań i parametrów („4 badań · 3 parametrów”). Ikona kosza usuwa zestawienie (pytanie „Usunąć: nazwa?”; zestawienie trafia do kosza na 30 dni).
- Drugie zestawienie („Zagęszczenie ID – DP i CPT”) – przykład porównania sondowań dynamicznych z sondowaniem CPT na osi głębokości.
- „Podgląd PDF” – podgląd karty. Przycisk jest nieaktywny, dopóki zestawienie nie ma co najmniej jednego badania i jednego parametru.
- „Generuj karty…” – karty wielu zestawień naraz.
- „Kosz” – usunięte zestawienia.
- „Nazwa” – nazwa zestawienia (jest też nazwą na karcie); obok etykieta „zestawienie profili”.
- „Historia” – historia zmian z możliwością przywrócenia wcześniejszej wersji. Zmiany zapisują się automatycznie.
- Sekcja „Badania” – wybór badań.
- Sekcja „Parametry (panele obok siebie)” – wybór parametrów i rodzaju osi.
Niżej są sekcje „Wyróżniona strefa” i „Podgląd”. Moduł nie ma prawego panelu wyników, a zestawień nie można kopiować ani przenosić do innego zlecenia.
Wprowadzanie danych
Badania, parametry i oś

- Badanie wybrane (np. „CPTU-1 Sondowania CPT”) – przycisk wypełniony kolorem. Kliknięcie usuwa badanie z zestawienia.
- Badanie niewybrane (np. „DP-1 Sondowania DP”) – przycisk z obramowaniem. Kliknięcie dodaje badanie. Na przycisku jest nazwa badania i jego rodzaj („Sondowania CPT”, „Sondowania DMT”, „Sondowania DP”).
- Parametr wybrany (np. „qc [MPa]” z ×) – parametr ma panel na wykresie. Kliknięcie go usuwa.
- Parametr niewybrany – kliknięcie dodaje panel na końcu (po prawej).
- „Oś w rzędnych (m n.p.m.) – badania o różnych rzędnych terenu są porównywalne” – przełącznik osi pionowej.
- Sekcja „Wyróżniona strefa”.
Badania. Na liście są wszystkie sondowania CPT, DMT i DP zlecenia. Gdy w zleceniu nie ma takich badań, pojawia się napis „Brak sondowań CPT, DMT ani DP w zleceniu.”. Kolejność kliknięć wyznacza kolejność serii, a więc kolory linii (niebieski, czerwony, zielony, pomarańczowy, fioletowy, turkusowy, szary, rudy, granatowy, purpurowy – potem od nowa).
Parametry. Kolejność kliknięć wyznacza kolejność paneli od lewej. Dostępnych jest 14 parametrów:
| Przycisk | Jednostka | Opis | Z jakich badań |
|---|---|---|---|
| „qc [MPa]” | MPa | opór stożka | CPT |
| „fs [kPa]” | kPa | tarcie na tulei (w module CPT w MPa, tu ×1000) | CPT |
| „Rf [%]” | % | współczynnik tarcia | CPT |
| „Ic [-]” | – | wskaźnik typu gruntu | CPT |
| „M [MPa]” | MPa | moduł edometryczny | CPT, DMT |
| „su [kPa]” | kPa | wytrzymałość na ścinanie bez odpływu (grunty spoiste) | CPT, DMT |
| „φ′ [°]” | ° | efektywny kąt tarcia wewnętrznego (grunty niespoiste) | CPT, DMT |
| „ID [-]” | – | stopień zagęszczenia (grunty niespoiste) | CPT, DP |
| „N [uderzenia]” | – | liczba uderzeń na odcinek wpędu sondy | DP |
| „qd [MPa]” | MPa | jednostkowy dynamiczny opór stożka | DP |
| „K0 [-]” | – | współczynnik parcia spoczynkowego | DMT |
| „OCR [-]” | – | wskaźnik prekonsolidacji | DMT |
| „ED [MPa]” | MPa | moduł dylatometryczny | DMT |
| „KD [-]” | – | wskaźnik naprężenia poziomego | DMT |

- Parametr, którego nie ma w żadnym z wybranych badań, jest wyszarzony – na zrzucie „N [uderzenia]” i „qd [MPa]”, bo zestawienie nie zawiera sondowań DP. Można go wybrać, ale panel będzie pusty. Po najechaniu myszą podpowiedź pokazuje, z jakich badań parametr pochodzi („Dostępny dla: Sondowania DP”).
Oś pionowa. Gdy przełącznik jest włączony (domyślnie), oś pokazuje rzędną w m n.p.m., rosnącą do góry („Rzędna [m n.p.m.]”). Każde badanie przesuwane jest o swoją rzędną terenu, więc badania z miejsc o różnej wysokości są porównywalne – ta sama warstwa leży na podobnej rzędnej. Po wyłączeniu oś pokazuje głębokość od terenu każdego badania, rosnącą w dół („Głębokość [m p.p.t.]”).

- Przełącznik osi wyłączony – oś w głębokościach.
- Etykiety pól strefy zmieniają się na „Od głębokości [m]” i „Do głębokości [m]”.
Uwaga. Badanie bez rzędnej terenu traktowane jest tak, jakby teren leżał na rzędnej 0,00 m n.p.m. Przy osi w rzędnych jego profil znajdzie się wtedy daleko poniżej pozostałych. Uzupełnij rzędną w geodezji albo użyj osi w głębokościach.
Wyróżniona strefa
| Pole | Jednostka | Opis | Uwagi |
|---|---|---|---|
| „Od rzędnej [m n.p.m.]” / „Od głębokości [m]” | m | jedna granica strefy | w jednostkach osi; puste = brak strefy |
| „Do rzędnej [m n.p.m.]” / „Do głębokości [m]” | m | druga granica strefy | kolejność granic dowolna |
| „Opis” | – | podpis strefy na wykresie | domyślnie „Strefa słabych parametrów” |
Strefa rysowana jest we wszystkich panelach jako czerwony półprzezroczysty pas z przerywaną ramką. Opis strefy pojawia się nad jej górną krawędzią, wyrównany do prawej krawędzi wykresu. Strefa pojawia się dopiero wtedy, gdy wypełnisz obie granice. Wartości zapisują się po opuszczeniu pola i przyjmują przecinek lub kropkę dziesiętną.
Uwaga. Granice strefy zapisane są jako liczby, bez informacji o rodzaju osi. Po przełączeniu osi z rzędnych na głębokości (lub odwrotnie) wpisz granice od nowa – np. 92,5 m n.p.m. zinterpretowane jako głębokość 92,5 m wypadnie poza wykres.
W przykładzie „qc, M, su – strefa hali” strefa 92,5–95,5 m n.p.m. „Glina – słabsze parametry” obejmuje warstwę gliny o niskim qc (ok. 1 MPa) i M (ok. 10 MPa) we wszystkich trzech sondowaniach CPT.
Podgląd

Sekcja „Podgląd” pokazuje wykres taki jak na karcie, ale niższy (170 mm zamiast 215 mm). Nad wykresem jest legenda: kolor linii, nazwa badania, rodzaj badania i rzędna terenu, np. „CPTU-1 (Sondowania CPT, z = 98.60)”. Gdy nie wybrano badań lub parametrów, w miejscu wykresu jest napis „Wybierz badania i parametry.”.
Generowanie kart
Podgląd PDF

- „Edytor” – powrót do edytora.
- „Nr załącznika” – wzorzec numeru załącznika (zmienna w
$…$rośnie dla kolejnych zestawień, np.2.$4$c→ 2.4c, 2.5c…). Pod polem jest numer tej karty. - „Język karty” – „Polski” lub „English”.
- „Skala szarości” – podgląd i eksport w odcieniach szarości. Poniżej przełącznik „Wydruk eko”.
- „PDF” – pobranie karty (plik
profile_parametrow_<nazwa>.pdf). - „DXF (CAD)” – karta jako rysunek DXF.
- „SVG” – grafika wektorowa.
- „PNG” – obraz rastrowy.
Uwaga. Opisy na wykresie („Rzędna [m n.p.m.]”, „Głębokość [m p.p.t.]”, „Profile parametrów:”, nazwy rodzajów badań w legendzie) nie mają wersji angielskiej. Przy „Język karty: English” zostają po polsku.
„Generuj karty…” otwiera okno „Generuj: profile parametrów” – takie samo jak w innych modułach (zaznaczanie zestawień, numery załączników, „Spis załączników (xlsx)”, „Język kart”, „Wydruk”, „DXF”, „PDF (n)”); opis okna – w rozdziale Statystyka. W generatorze są tylko zestawienia z co najmniej jednym badaniem i jednym parametrem.
Dane na karcie
Karta ma jedną stronę A4: nagłówek z wykonawcą i adresem (z danych zlecenia), tytuł „Profile parametrów:” z nazwą zestawienia i „Załącznik nr”, w stopce „Wykonano w programie Geocore”.

| Element | Opis | Kiedy się pojawia |
|---|---|---|
| Legenda | dla każdej serii: kolor, „nazwa (rodzaj badania, z = rzędna terenu)” | zawsze (badania, które mają współrzędne) |
| Oś pionowa | „Rzędna [m n.p.m.]” (rośnie do góry) albo „Głębokość [m p.p.t.]” (rośnie w dół), zakres od najmniejszej do największej wartości wszystkich punktów, zaokrąglony do „ładnych” wartości | zawsze |
| Panel parametru | tytuł panelu (np. „qc [MPa]”), oś pozioma z podziałką u góry, siatka, linie wszystkich serii | jeden panel na każdy wybrany parametr, w kolejności wyboru |
| Linie serii | wartości parametru w kolejnych punktach pomiarowych badania | gdy badanie ma ten parametr |
| Znaczniki punktów (kółka) | punkty pomiarowe | tylko dla serii, które w danym panelu mają nie więcej niż 60 punktów (zwykle DP i DMT, nie CPT) |
| Wyróżniona strefa | czerwony pas przez wszystkie panele i jego opis | gdy obie granice są wypełnione |
Zakres osi poziomej panelu zaczyna się od 0 (albo od wartości ujemnej, jeśli taka występuje) i kończy na największej wartości ze wszystkich serii, zaokrąglonej w górę. Każdy panel ma szerokość 42 mm, więc na A4 mieszczą się najwyżej 4 panele. Przy większej liczbie parametrów wykres jest szerszy niż strona – zrób dwa zestawienia.

Na drugiej karcie widać porównanie stopnia zagęszczenia z sondowań DP-1 (sonda DPL) i DP-2 (sonda DPH) oraz sondowania CPTU-1 oraz liczby uderzeń . Punkty DP mają znaczniki (mniej niż 60 punktów), linia CPT – nie.
Interpretacja i obliczenia
Wartości parametrów CPT i DMT to wyniki interpretacji z modułów źródłowych (te same, które widać na kartach sondowań). Wzory interpretacji opisują rozdziały o sondowaniach CPT i DMT. Moduł profili liczy tylko położenie punktów na osi i parametry sondowań DP – wzory poniżej pochodzą z ParamProfileModule.tsx i src/lib/dynamicProbing.ts.
Położenie punktów na osi
Rzędna punktu na osi „w rzędnych”:
gdzie – rzędna terenu w punkcie badania [m n.p.m.] (współrzędna z badania), – głębokość punktu pomiarowego [m p.p.t.]. Na osi „w głębokościach” rysowane jest wprost .
Punkty CPT i DMT mają głębokości z pomiaru. Dla sondowań DP wartość odnosi się do odcinka wpędu, a punkt rysowany jest w jego środku:
gdzie – głębokość początkowa sondowania [m], – odcinek wpędu: 0,1 m dla DPL, DPM, DPH oraz 0,2 m dla DPSH.
Parametry sondowań dynamicznych
N [uderzenia] – liczba uderzeń na odcinek ( dla DPL/DPM/DPH, dla DPSH), wprost z pomiaru, bez korekt.
qd [MPa] – jednostkowy dynamiczny opór stożka wg PN-EN ISO 22476-2 („wzór holenderski”):
| Symbol | Opis | DPL | DPM | DPH | DPSH |
|---|---|---|---|---|---|
| masa młota [kg] | 10 | 30 | 50 | 63,5 | |
| wysokość spadania [m] | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,75 | |
| pole podstawy stożka [cm²] | 10 | 10 | 15 | 20 | |
| masa kowadła z prowadnicą [kg] | 6 | 18 | 18 | 30 | |
| masa żerdzi [kg/m] | 3 | 6 | 6 | 6 | |
| odcinek wpędu [m] | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,2 |
– średni wpęd na jedno uderzenie [m], m/s², – masa kowadła i żerdzi do głębokości [kg]. Dla przyjmowane jest . Sonda nieznanego typu liczona jest jak DPL.
ID [-] – stopień zagęszczenia z zależności korelacyjnej PN-B-04452:2002:
| Sonda | ||
|---|---|---|
| DPL | 0,429 | 0,071 |
| DPM | 0,431 | 0,176 |
| DPH | 0,441 | 0,271 |
| DPSH | 0,4441 | 0,196 |
Dla przyjmowane jest . Wynik obcinany jest do przedziału 0–1.
Przykład (DP-1, sonda DPL, pierwszy odcinek 0,0–0,1 m, ):
- punkt na wykresie leży na głębokości m (rzędna m n.p.m.);
- stopień zagęszczenia: (pierwszy punkt na karcie „Zagęszczenie ID – DP i CPT”);
- wpęd na uderzenie: m;
- opór stożka: MPa;
- masa kowadła i żerdzi: kg;
- dynamiczny opór stożka: MPa.
Uwaga. W profilach z sondowań DP liczony jest w uproszczony sposób: zawsze wzorem PN-B-04452 z surowego . Nie ma korekty na zwierciadło wody, normy EC7 ani tabeli organizacji, nie jest pomijane powyżej głębokości krytycznej ani w gruntach spoistych. Moduł Sondowania DP stosuje te reguły, więc jego wartości mogą się różnić od wartości w profilach. Do opisu warstw przyjmuj z karty sondowania DP.
Typowe problemy
| Komunikat / objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| „Brak sondowań CPT, DMT ani DP w zleceniu.” | zlecenie nie ma badań, które moduł obsługuje | dodaj sondowania |
| „Wybierz badania i parametry.” w miejscu wykresu; „Podgląd PDF” nieaktywny; „Brak wyników pomiarów – nie można wygenerować karty” nad edytorem | nie wybrano żadnego badania albo żadnego parametru | zaznacz co najmniej jedno badanie i jeden parametr |
| Badanie wybrane, ale brak go w legendzie | badanie zostało usunięte (lub przeniesione do kosza) po dodaniu do zestawienia | usuń je z zestawienia albo przywróć z kosza w module źródłowym |
| Pusty panel parametru | żadne z wybranych badań nie dostarcza tego parametru (przycisk wyszarzony) | dodaj badanie odpowiedniego rodzaju albo usuń parametr |
| Profil jednego badania leży kilkadziesiąt metrów niżej niż pozostałe | badanie nie ma rzędnej terenu (przyjęto 0 m n.p.m.) | uzupełnij rzędną w geodezji lub przełącz oś na głębokości |
| Strefa nie jest rysowana | wypełniona tylko jedna granica albo granice leżą poza zakresem osi (np. po zmianie rodzaju osi) | wypełnij obie granice w jednostkach aktualnej osi |
| Ukośne odcinki łączące odległe punkty (np. su lub ID przez warstwę innego rodzaju) | linia łączy kolejne punkty z wartością; punkty bez wartości (np. su w piasku) są pomijane bez przerywania linii | czytaj wartości tylko w obrębie warstw właściwego rodzaju |
| Wykres wychodzi poza stronę | ponad 4 parametry (panel ma 42 mm szerokości) | podziel parametry na dwa zestawienia |